Milena Dorozińska, Tomasz Wiktorski B+R Studio
Raport kwartalny o sytuacji w biznesie meblowym
B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego, którego misją jest dostarczanie wiedzy o funkcjonowaniu rynku meblarskiego, z wielkim zainteresowaniem śledzi informacje na temat koniunktury w branży meblarskiej. Od kilkunastu miesięcy wyniki dotyczące wartości produkcji sprzedanej mebli nasycają optymizmem producentów. Wszystko wskazuje na to, że rok 2014 również dla eksporterów będzie rekordowy.
Produkcja mebli
Ostatnie oficjalne wyniki odnośnie wartości produkcji sprzedanej dotyczą miesiąca wrzesień. Według danych GUS wartość ta we wrześniu wyniosła 3,1 mln zł z dynamiką 1,19. W porównaniu do analizowanego okresu roku poprzedniego wartość ta wynosiła 2,6 mld zł. Wynik ten należy odnotować jako kamień milowy w rozwoju polskiej branży meblarskiego, ponieważ dotychczas nie odnotowano wartości produkcji sprzedanej przekraczającej 3 mld zł.
Z kolei analizując dane skumulowane po 9 miesiącach 2014 r. o wartości produkcji sprzedanej mebli, wynik również jest lepszy wobec okresu I-IX 2013 r. i równy był 23,7 mld zł. Zatem dynamika w tym przypadku wyniosła 114,6.
Przyglądając się danym w podziale na klasy wielkości firmy (firmy duże, średnie i małe) stwierdzono, że po pierwszym półroczu br. wszystkie firmy bez względu na wielkość odnotowały wzrost wartości produkcji. Łączna wartość produkcji w okresie I-II kw.2014 r. wyniosła 15 mld 426 mln zł, co oznacza wzrost o blisko 14 pkt. procentowych (w cenach bieżących) w porównaniu do analizowanego okresu roku 2013. Najwyższy wzrost przypadł w firmach dużych i średnich traktowanych łącznie (o 16%), a w firmach małych 10%.
Tabela 1 Wartość produkcji sprzedanej w podziale na klasy wielkości firm
Produkcja sprzedana | I-II kw 2014 w mln zl | I-II kw 2013 w mln zł | I-II kw 2013=100 |
Firmy duże, średnie i małe | 15426,1 | 13541,1 | 113,9* |
Firmy duże i średnie | 12828,4 | 11180,5 | 114,7* |
Firmy małe | 2597,7 | 2360,6 | 110,0 |
*w cenach bieżących
Potwierdzenia na tak dobre wyniki w produkcji nie trzeba daleko szukać. Odnaleźć je można w danych o wolumenie produkowanych mebli według ich rodzaju. Na podstawie monitorowanych grup mebli przez GUS stwierdzono, że w okresie styczeń- wrzesień 2014 r. każda z nich odnotowała wzrost wolumenu produkcji. Meble kuchenne to ta grupa mebli, w której osiągnięty został największy wzrost wobec I-IX 2013 r., wynoszący 37%. Jednocześnie wartość wolumenu mebli kuchennych doświadcza najbardziej zmiennych trendów, co świadczyć może o ich zależności od sytuacji na krajowym rynku. W tym miejscu należy przypomnieć, że w okresie styczeń- sierpień roku ubiegłego meble kuchenne odnotowały spadek aż o 25% względem I- VIII 2012 r. Na drugim miejscu pod względem wolumenu produkcji uplasowała się grupa „Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni”, których wyprodukowano 2 mln 925 tys. sztuk w okresie styczeń- wrzesień 2014 r. (dynamika 1,29). We wrześniu 2014 r. wyprodukowano tego rodzaju mebli o ponad 50% więcej niż w analizowanym miesiącu roku poprzedniego. Natomiast najniższy wzrost wolumenu produkcji po dziewięciu miesiącach br., to znaczy o 13%, zanotowano w meblach do siedzenia przekształcalnych w miejsce do spania.
Tabela 2 Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | Jednostka miary | IX 2014 | IX 2013=100 | I-IX 2014 | I-IX 2013=100 |
Meble do siedzenia przekształcalne w miejsce do spania | tys. szt. | 311 | 116,5 | 2382 | 113,1 |
Meble kuchenne | tys. szt. | 308 | 126,2 | 2589 | 136,8 |
Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni | tys. szt. | 479 | 152,5 | 2925 | 129,2 |
Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | tys. szt. | 2 241 | 130,7 | 16266 | 117,8 |
Omówione zjawiska wzrostu zarówno pod względem wartościowym i ilościowym mają przełożenie w zatrudnieniu w branży meblarskiej. Analizując dane na podstawie publikacji GUS „Nakłady i wyniki przemysłu” dostrzeżono, że liczba zatrudnionych w firmach meblarskich, bez względu na ich wielkość, w I półroczu 2014 r. wzrosła o 5,6 % w porównaniu do I półrocza roku ubiegłego. Łączna liczba zatrudnionych w branży meblarskiej w tym okresie to 130,9 tys. osób. Osoby pracujące w firmach małych stanowią 19% zatrudnionych w całej branży meblarskiej i w ich przypadku odnotowano najniższy wzrost, który wyniósł 1,6%. Warto dodać, że w pierwszym półroczu 2014 r. przy zwiększającej się liczbie zatrudnionych w branży meblarskiej jednocześnie zanotowano wzrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia o 6,6%. W analizowanym okresie roku ubiegłego wzrost wynagrodzeń wyniósł blisko 3% wobec I półrocza roku 2012.
Tabela 3 Zatrudnienie w branży meblarskiej w I-II kwartale 2014 r.
Zatrudnienie | I-II kw 2014 w tys. | I-II kw 2013 w tys. | I-II kw 2013=100 |
Firmy duże, średnie i małe | 130,9 | 123,9 | 105,6 |
Firmy duże i średnie | 105,5 | 98,9 | 106,7 |
Firmy małe | 25,4 | 25,0 | 101,6 |
<br>
Koniunktura w przemyśle
Pozytywne nastroje przedsiębiorców mają przełożenie w ocenie koniunktury w zakresie produkcji sprzedanej mebli. W październiku 2014 r. zanotowano wzrost optymistycznych opinii na temat bieżącej produkcji wobec poprzedzającego miesiąca o 11,8 pkt. procentowych. Również wskaźnik portfela zamówień otrzymał lepsze oceny niż we wrześniu, i który w październiku wyniósł 27,5. Jeśli chodzi o oczekiwania odnośnie portfela zamówień i produkcji, grono menadżerów od początku II półrocza lepiej ocenia sytuację. We wrześniu i październiku 2014 r. po raz pierwszy od lutego 2013 r. wskaźnik dotyczący nadmiaru zapasów otrzymał oceny dodatnie. Oznacza to, że grono menadżerów opowiadających się za nadmiarem zapasów zmniejszyło się. Wskaźnik ten we wrześniu i październiku równy był odpowiednio plus 1,8 i plus 3,6. W październiku br. także zmniejszyło się grono osób przychylających się ku wzroście cen (plus 4,1) wobec tego samego miesiąca poprzedniego roku (plus 0,5). Po miesiącach letnich relatywnie poprawiają się nastroje wśród producentów odnośnie zobowiązań firm. W październiku wskaźnik ten przyjął wartość plus 8,8, co oznacza lepszy wynik niż we wrześniu br. (plus 1,3) i jednocześnie lepszy od analizowanego okresu roku 2013 (plus 1,2). Z kolei oczekiwania omawianego wskaźnika od trzech miesięcy (sierpień- październik 2014) utrzymują na zbliżonym poziomie oceny – odpowiednio: 15,8; 16,8 i 15,8. W październiku wartość ta była tylko o 2 pkt. procentowe niższa niż w październiku poprzedzającego roku, a we wrześniu 2014 r. już o 7,4 pkt. procentowych niższa. Jak wynika z oficjalnych danych w I półroczu br. odnotowano wzrost zatrudnienia w branży meblarskiej. Również prognozy dotyczące tego zjawiska wskazują na optymizm wśród menadżerów. Od lipca 2013 r. wskaźnik mówiący o potrzebie zatrudnienia utrzymuje wartości dodatnie. W październiku br. omawiany wskaźnik równy był plus 8,5, a w poprzedzających miesiącach sierpień i wrzesień plus 11,5. Z kolei ocena ogólnego wskaźnika koniunktury w październiku 2014 r. wyniosła plus 15,8 i jest to wyższa ocena o 2,2 pkt. procentowych niż w analizowanym miesiącu roku poprzedniego. Pozytywne opinie przedsiębiorców na temat ogólnej sytuacji gospodarczej w październiku br. od początku roku są najlepsze (plus 9,2) i równocześnie lepsze wobec października 2013 r. (plus 1,5).
Handel zagraniczny
Według wstępnych danych GUS za pierwsze półrocze 2014 r. dotyczących wartości mebli, zarówno eksporterzy jak i importerzy mogą być spokojni, bowiem poziom wartości w wymianie handlowej meblami jest wyższy od analogicznego okresu roku poprzedniego. Omawiane dane obejmują pełne grupy towarowe CN 9401, 9402, 9403 i 9404, które stosowane są w statystyce międzynarodowej do określania wartości wymiany zagranicznej głównie mebli. Należy zaznaczyć, iż oprócz mebli wartości te uwzględniają fotele do pojazdów mechanicznych, meble medyczne, śpiwory i materiały pościelowe.
Po pierwszym półroczu 2014 roku wartość eksportowanych mebli ukształtowała się na poziomie 16 853 mln złotych, co oznacza wzrost o 14% porównując do wyników z analogicznego okresu 2013 r. Jednak wartość eksportu mebli powinna być analizowana w walutach zagranicznych, ponieważ w to właśnie w euro i dolarach zawierana jest większość umów i rozliczanych dostaw. Wartość ta przedstawiona w walutach obcych uzyskała dynamikę: odpowiednio wzrost o 13 procent licząc w euro i 18 procent licząc w dolarach.
W okresie I-II kw. bieżącego roku wartość importowanych mebli liczona w złotówkach wyniosła 2 804 mln zł i odpowiada to wzrostowi aż o 23% w porównaniu do analogicznego okresu roku 2013. Wartość importu prezentowana w euro charakteryzuje się zbliżoną dynamiką – wzrost o 22%. Z kolei wartość w dolarach amerykańskich wzrosła o 27% wobec analogicznego okresu roku poprzedniego. Tym samym skumulowana wartość importu liczona w euro wyniosła 670 mln, zaś w dolarach 922 mln USD. Przypomnijmy, że dynamika tego zjawiska w złotówkach w I półroczu 2013 r. wobec I półrocza 2012 r. wyniosła 2%.
Tabela 4 Dynamika handlu zagranicznego – dane wstępne
Handel zagraniczny | ||||||
mln PLN | dynamika r/r | mln EUR | dynamika r/r | mln USD | dynamika r/r | |
I-II kw. 2014 | ||||||
eksport | 16 853 | 1,14 | 4 029 | 1,13 | 5 541 | 1,18 |
import | 2 804 | 1,23 | 670 | 1,22 | 922 | 1,27 |
I-II kw. 2012 | ||||||
eksport | 14 794 | 1,03 | 3 574 | 1,07 | 4 709 | 1,08 |
import | 2 277 | 1,02 | 550 | 1,05 | 725 | 1,06 |
Tabela 5 Średnioważone kursy walut w złotych
Waluta | I-II kw. 2014 | I-II kw. 2013 | Dynamika kw./kw. |
Dolar amerykański (USD) | 3,0378 | 3,2162 | 0,94 |
Euro (EUR) | 4,1668 | 4,2008 | 0,99 |
Źródło: na podstawie NBP
Z uwagi na fakt, że są to dane wstępne, należy podejść do nich z pewną rezerwą , gdyż mogą być one korygowane w okresie późniejszym. Mimo to, analizując wstępne wyniki za pierwsze półrocze 2014 r. dotyczące handlu zagranicznego, należy je ocenić lepiej od wyników za pierwsze półrocze poprzedzającego roku. Bazując na wynikach produkcji sprzedanej można stwierdzić, że wartość eksportowanych mebli w drugim półroczu będzie wzrastać. Według prognozy B+R Studio wartość eksportu mebli w 2014 r. wyniesie blisko 34 mld zł . Oznacza to, że polska branża meblarska znowu pobije rekord i wyeksportuje meble za większą kwotę niż w ubiegłym roku.
Z zestawienia ze sobą: salda produkcji sprzedanej, importu i eksportu (produkcja – eksport + import) wynika, że na rynku krajowym obroty wzrosły aż o 48% w porównaniu do I-II kw. 2013 r. Tym samym wartość obrotów ukształtowała się na poziomie 1 519 mln zł. Wartość ta niejednoznacznie wskazuje, czy zwiększony popyt na meble dotyczy klientów indywidualnych czy instytucjonalnych. Biorąc pod uwagę informacje na temat stagnacji na rynku mebli klientów indywidualnych, można spodziewać się zwiększonej roli podwykonawstwa bądź też wzrostu popytu na meble wśród instytucji.
Tabela 6 Zestawienie wartości produkcji, importu i eksportu mebli.
I-II kw.2014 w mln zł | I-II kw. 2013 w mln zł | I-II kw. 2013=100 | |
Produkcja sprzedana | 15 567,5 | 13541,1 | 1,15 |
Import | 2 804 | 2 277 | 1,23 |
Eksport | 16 853 | 14794 | 1,14 |
Obroty na rynku krajowym | 1 519 | 1024 | 1,48 |
Koniunktura w handlu i konsumencka. Budownictwo
Stabilne nastroje i duże oczekiwania w przyszłości
Oceny opisujące koniunkturę konsumencką stanowią dopełnienie obrazu o sytuacji w branży meblarskiej. Obecne i oczekiwane tendencje konsumpcji indywidualnej wśród konsumentów mogą wskazywać na nastroje panujące na rynku krajowym. Wszystkie składowe wskaźnika ufności konsumenckiej są pomocne przy wyznaczaniu trendu w konsumpcji indywidualnej i tym samym panującym zjawiskom w branży meblarskiej.
Wskaźniki koniunktury konsumenckiej (wskaźnik bieżący i wyprzedzający) odnotowały w październiku br. polepszenie nastrojów. Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) wzrósł jedynie o 1 pkt. procentowy wobec września i równy był -14,1. Jednocześnie oznacza to, że wartość tego wskaźnika osiągnęła wyższą wartość o 8,6 pkt. procentowych niż w październiku 2013 r.
Spośród składowych wskaźnika bieżącego największy wpływ na wzrost BWUK w październiku miały oceny dotyczące jedynie obecnej i przyszłej sytuacji ekonomicznej kraju – wzrost odpowiednio o 0,8 i 6,3 pkt. proc. wobec ocen we wrześniu br. Pozostałe składowe odnotowały spadek ocen w stosunku do poprzedzającego miesiąca. Porównując oceny w październiku br. wszystkich składowych bieżącego wskaźnika ufności konsumenckiej do analogicznego okresu roku 2013, są one znacznie lepsze niż miało to miejsce rok wcześniej. Dla porównania wskaźnik zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju w najbliższych 12 miesiącach w październiku br. wyniósł minus 11,9, a ocena w październiku 2013 r. równa była minus 27,4.
Z kolei wyprzedzający wskaźnik koniunktury konsumenckiej, który opisuje oczekiwane w najbliższych miesiącach tendencje konsumpcji indywidualnej w październiku odnotował wzrost o 1,3 pkt. procentowego i ukształtował się na poziomie -19,3. Wśród składowych WWUK najbardziej poprawiła się ocena przyszłej sytuacji ekonomicznej kraju. Odnotowano tej składowej wzrost o 6,3 pkt. proc. wobec poprzedzającego miesiąca i wzrost aż o 15,5 pkt. proc. w stosunku do października 2013 r . W październiku 2014 r. dużo lepiej niż 12 miesięcy wcześniej oceniono także zmianę poziomu bezrobocia (-28,4), która w 2013 r. wyniosła minus 46,5. Jeśli chodzi o sytuację finansową gospodarstwa domowego i oszczędzanie pieniędzy w miesiącu październik br., zostały ocenione gorzej średnio o 2,5 pkt. proc w porównaniu do września. Wskaźniki te wyniosły odpowiednio minus 7,7 i minus 29,3.
Na tle nastrojów konsumentów w odniesieniu do ocen bieżących warto przyjrzeć się wynikom badań koniunktury w handlu detalicznym. Branża ta obejmuje sprzedaż detaliczną towarów RTV, AGD, meble i inne towary domowego użytku. Ogólny klimat koniunktury w handlu detalicznym w październiku 2014 r. wyniósł minus 1,8., a w poprzedzającym miesiącu oceny były o 2,7 pkt. procentowe gorsze. Pod względem wielkości przedsiębiorstwa jedynie w średnich od 50 do 249 pracujących (plus 2,2) i dużych jednostkach handlowych powyżej 250 pracujących (plus 18,9) zadeklarowano pozytywne oceny koniunktury. Bieżąca ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstwa w handlu detalicznym w branży „Artykuły gospodarstwa domowego ogółem” przyjęła we wrześniu br. wartość dodatnią +4,2, co było zjawiskiem nienotowanym od października 2011 roku. Z kolei ocena przewidywanej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa w październiku br. wyniosła minus 2,9, co oznacza lepszą notę o 10,3 pkt. procentowym w porównaniu do września 2014 r. Wskaźnik odnoszący się do przewidywań w zakresie popytu na towary w październiku br. przyjął wartość minus 1,8 wobec minus 8,7 w poprzedzającym miesiącu. Natomiast wskaźnik dotyczący przewidywanych cen towarów został oceniony gorzej o 6,3 pkt. proc. i równy był minus 9,2. Wśród najczęściej wymienianych barier w tej branży w październiku 2014 r. znalazły się: konkurencja na rynku (69), koszty zatrudnienia (61,6) i niedostateczny popyt (54,3). Ciekawym zjawiskiem jest fakt, że mimo wzrostu liczby zatrudnionych w branży, menadżerowie wskazali w październiku na znaczny niedobór pracowników. Na podstawie dysponowanych danych można stwierdzić, że mimo nowych zatrudnień branży meblarskiej brakuje pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami. Wskaźnik opisujący niedobór pracowników w październiku został oceniony na 15,1, a w poprzednim miesiącu 1,4. W sierpniu i wrześniu 2014 r. dużo lepiej oceniono wskaźnik bieżącej ilości sprzedawanych towarów w branży „Artykuły gospodarstwa domowego”. Mianowicie oceniono je na plus 12,7 i plus 14. Natomiast ocena tego wskaźnika w październiku ukształtowała się na poziomie plus 3,6. Lepsze oceny dotyczące ilości sprzedawanych towarów powinny jednocześnie sugerować, że zmniejszają się bieżące zapasy towarów. Lecz od maja 2014 r. oceny na temat poziomu zapasów towarów są na zbliżonym poziomie – powyżej 5. Jedynie w październiku wskaźnik ten wyniósł plus 1,5. W II i III kw. 2014 r. przeważały pesymistyczne nastroje firm odnośnie zdolności do regulowania zobowiązań finansowych. Jak wynika z sezonowych obserwacji im bliżej końca roku, tym nastroje poprawiają się. We wrześniu wskaźnik ten po raz pierwszy od stycznia br. otrzymał dodatnią notę plus 0,1, ale już w kolejnym miesiącu wyniósł minus 0,5.
Jak wynika z analizy osiągniętych wyników przez branżę meblarską, są one względnie optymistyczne. Z kolei oczekiwania względem dalszej poprawy są dużo większe. W ostatnich miesiącach br. panują zdecydowanie lepsze nastroje pośród konsumentów jak i handlowców, niż miało to miejsce 12 miesięcy wcześniej. W obecnej sytuacji warto przyjrzeć się wynikom dotyczącym liczby nowych mieszkań. Do tej pory sytuacja w budownictwie była ważnym czynnikiem wpływającym na popyt na meble w Polsce. W okresie styczeń-wrzesień 2014 r. zanotowano spadek liczby mieszkań oddawanych do użytku o 2 % w porównaniu do 2013 r. Skumulowana liczba nowych mieszkań wyniosła 100 138. W bieżącym roku sytuacja w budownictwie w omawianym zakresie jest gorsza w porównaniu do roku 2013. Wzrost nowych mieszkań w analizowanym okresie zanotowano jedynie w przypadku mieszkań przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem (dynamika 1,04). Dobrą informacją powinna być liczba wydanych pozwoleń na budowę, która wzrosła o 14,8% w okresie styczeń-wrzesień 2014 r. Z kolei skumulowana liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto w okresie styczeń-wrzesień 2014 r. to 114,6 tys., co oznacza wzrost o 17% w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego. Być może te dobre wyniki będą miały przełożenie na sytuację na rynku konsumenckim w najbliższych latach.
