Tomasz Wiktorski, B+R Studio
Raport kwartalny o sytuacji w biznesie meblowym
Produkcja mebli
Według szacunków B+R Studio wartość produkcji sprzedanej mebli w 2016 r. wyniesie 45,2 mld zł. We wzroście wartość produkcji mebli pomaga słaba złotówka oraz informacja o ciągle napływających zamówieniach.
Ostatnie oficjalne dane GUS dostępne w momencie przygotowywania niniejszego materiału dotyczyły września 2016 r. Skumulowana wartość produkcji sprzedanej branży meblarskiej za okres 9 miesięcy 2016 r. wyniosła 28,9 mld zł (wartość bez firm mikro), co oznacza poprawę względem wyniku za okres I-IX 2015 r. z dynamiką sięgającą 1,14. Wartość produkcji sprzedanej w samym tylko wrześniu wyniosła 3,6 mln zł z dynamiką 1,09 względem poprzedniego miesiąca. Warte wspomnieć, że zeszłoroczny wynik oscylował na poziomie 3,2 mln zł. Na przestrzeni ostatnich 12 miesięcy, w miesiącu wrzesień br. wartość produkcji sprzedanej była najwyższa.
Przyglądając się danym w podziale na klasy wielkości firmy (firmy duże, średnie i małe), stwierdzono, że w pierwszym półroczu 2016 r. wszystkie firmy bez względu na wielkość odnotowały wzrost wartości produkcji. Łączna wartość produkcji w okresie I-II kw. 2016 r. wyniosła 19 mld 239 mln zł, co oznacza wzrost o blisko 13 pkt. procentowych (w cenach bieżących) w porównaniu do analizowanego okresu roku 2015. W przypadku firm małych wzrost wyniósł 17% z kolei w firmach dużych i średnich odnotowano wzrost na poziomie 12%.
Tabela 1 Wartość produkcji sprzedanej w podziale na klasy wielkości firm
Produkcja sprzedana | I-II kw. 2016 w mln zł | I-II kw. 2016 w mln zł | I-II kw. 2015 = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 19 239,5 | 17 006,5 | 113,1* |
Firmy duże i średnie | 15 964,7 | 14 214,5 | 112,3* |
Firmy małe | 3 274,8 | 2 792,0 | 117,3 |
Źródło: B+R Studio; *w cenach bieżących
Analizując dane na temat wolumenu monitorowanych przez GUS grup mebli stwierdzono, że w okresie styczeń-wrzesień 2016 r. w wszystkich grupach odnotowano wzrost wolumenu produkcji. Najwyższy wzrost odnotowano dla grupy: meble kuchenne, których wyprodukowano 3 mln 447 tys. sztuk Dynamika za ten okres wyniosła 1,34. Na kolejnym miejscu znalazły się meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni (dynamika 1,29). Wzrost wolumenu produkcji odnotowano także w przypadku mebli drewnianych, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach. W pierwszych trzech kwartałach 2016 r. wyprodukowano łącznie 18 mln 433 tys. sztuk, co w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego oznacza wzrost o blisko 12%. Meble do siedzenia przekształcone w miejsce do spania odnotowały niewielki wzrost w wolumenie produkcji w porównaniu do I-IX 2015, bo o 112 tys. sztuk (dynamika 1,01).
Tabela 2 Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | Jednostka miary | IX 2016 | IX 2015=100 | I-IX 2016 | I-IX 2015 | I-IX 2015 = 100 |
Meble do siedzenia przekształcane w miejsce do spania | tys. szt. | 328 | 110,1 | 2 559,0 | 2 447 | 101,7 |
Meble kuchenne | tys. szt. | 452 | 136,1 | 3 447,0 | 2 564 | 134,3 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni | tys. szt. | 649 | 127 | 4 581,0 | 3 541 | 129,2 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | tys. szt. | 2 432 | 115,5 | 18 433,0 | 16 322 | 111,9 |
Źródło: według danych GUS
Zaprezentowane wyniki dotyczące produkcji mebli mają swoje odzwierciedlenie w danych dotyczących zatrudnienia w branży meblarskiej. Producenci nadal zgłaszają chęć zatrudniania nowych pracowników. Analizując dane na podstawie publikacji GUS „Nakłady i wyniki przemysłu” dostrzeżono, że liczba zatrudnionych w firmach meblarskich, bez względu na ich wielkość, w I półroczu 2016 r. wzrosła o 6,1 % w porównaniu do I półrocza roku ubiegłego. Łączna liczba zatrudnionych w branży meblarskiej w tym okresie to 148,1 tys. osób. Osoby pracujące w firmach małych stanowią 19 % zatrudnionych w całej branży meblarskiej i w przypadku tej grupy odnotowano najwyższy procentowy wzrost, który wyniósł 7,7 . Także wśród firm dużych i średnich zaobserwowano wzrost zatrudnienia <br>(o 5,7 %).
Tabela 3 Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej w I-II kwartale 2016 r.
Zatrudnienie | I-II kw 2016 w tys. | I-II kw 2015 w tys. | I-II kw 2015=100 |
Firmy duże, średnie i małe | 148,1 | 139,6 | 106,1 |
Firmy duże i średnie | 120,1 | 113,6 | 105,7 |
Firmy małe | 28,0 | 26,0 | 107,7 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
Warto dodać, że w pierwszym półroczu 2016 r. przy zwiększającej się liczbie zatrudnionych w branży meblarskiej jednocześnie zanotowano wzrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia o 6,6 %
Tabela 4 Przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej
I-II kw 2016 | I-II kw 2015 | I kw 2015=100 | |
Wynagrodzenie brutto | 3 189,90 | 2 992,55 | 106,6 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Pozytywne nastroje przedsiębiorców mają odzwierciedlenie w ocenie koniunktury w zakresie produkcji sprzedanej mebli. We wrześniu 2016 r. zanotowano wzrost optymistycznych opinii na temat bieżącej produkcji wobec poprzedniego miesiąca o 20 pkt. procentowych. Również wskaźnik portfela zamówień otrzymał lepsze oceny niż w sierpniu, i który we wrześniu wyniósł 21,7. Jeśli chodzi o oczekiwania odnośnie portfela zamówień i produkcji, grono menadżerów od początku II półrocza lepiej ocenia sytuację. We wrześniu br. zmniejszyło się grono menadżerów opowiadających się za nadmiarem zapasów. Wskaźnik ten we wrześniu równy był minus 3,6. Po koniec trzeciego kwartału zmniejszyło się grono osób przychylających się ku wzroście cen (plus 3,5) wobec tego samego miesiąca poprzedniego roku (plus 3,7). Poprawę nastrojów wśród producentów odnotowano także w przypadku zobowiązań firm. We wrześniu ten wskaźnik przyjął wartość plus 10,6, co oznacza lepszy wynik niż w sierpniu br. (plus 5) i jednocześnie lepszy od analizowanego okresu roku 2015 (minus 7,6). Z kolei oczekiwania omawianego wskaźnika od trzech miesięcy (lipiec – wrzesień 2016) odnotowuje comiesięczny wzrost średnio o blisko 6 pkt. proc. Jak wynika z oficjalnych danych w I półroczu br. odnotowano wzrost zatrudnienia w branży meblarskiej. Również prognozy dotyczące tego zjawiska wskazują na optymizm wśród menadżerów. We wrześniu br. omawiany wskaźnik równy był plus 15,7, a w poprzedzających miesiącu sierpień plus 8,7.
W dalszym ciągu mamy do czynienia z wysokim poziomem wykorzystania mocy produkcyjnych w <br>przedsiębiorstwa. Menadżerowie w pierwszych 9 miesiącach 2016 r. ocenili, że przedsiębiorstwa branży meblarskiej wykorzystują w 86,2 procentach swoje moce produkcyjne. B+R Studio podtrzymuj swoje zdanie odnośnie zbyt wysokiego poziomu wykorzystania mocy produkcyjnych przedsiębiorstw.
Ogólny klimat koniunktury po III kw. 2016 roku wypadł lepiej niż w analogicznym okresie roku 2015 r. We wrześniu 2016 r. wskaźnik ten był równy plus 22,2 wobec plus 18,8 we wrześniu ubiegłego roku. Także ogólna sytuację gospodarczą firm menadżerowie oceniają lepiej po pierwszych dziewięciu miesiącach 2016 r. niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Wskaźnik ogólnej sytuacji gospodarczej równy był plus 17,9, podczas gdy ten sam wskaźnik we wrześniu 2015 r. równy był plus 9,6.
Handel zagraniczny
Według wstępnych danych GUS za pierwsze półrocze 2016 r. dotyczących wartości eksportu mebli, zarówno eksporterzy jak i importerzy mogą być zadowoleni, bowiem poziom wartości w wymianie handlowej mebli jest wyższy od analogicznego okresu roku poprzedniego. Omawiane dane obejmują pełne grupy towarowe CN 9401, 9402, 9403, 9404, które stosowane są w statystyce międzynarodowej do określenia wartości wymiany zagranicznej głównie mebli. Należy zaznaczyć, iż oprócz mebli wartości te uwzględniają fotele do pojazdów mechanicznych, meble medyczne, śpiwory i materiały pościelowe.
Tabela 5 Dynamika handlu zagranicznego (dotyczy grup towarowych CN 9401, 9402, 9403, 9404)
mln PLN | dynamika r/r | mln EUR | dynamika r/r | mln USD | dynamika USD | |
2016 (dane wstępnne II kwartał) | ||||||
Eksport | 20 617 | 1,13 | 4 747 | 1,09 | 5 280 | 1,07 |
Import | 3 522 | 1,08 | 810 | 1,03 | 901 | 1,02 |
2015 (dane wstępne II kwartał) | ||||||
Eksport | 18 233 | 4 372 | 4 923 | |||
Import | 3 270 | 784 | 882 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
Po pierwszym półroczu 2016 roku wartość eksportowanych mebli ukształtowała się na poziomie 20 617 mln złotych, co oznacza wzrost o 13 % porównujące do wyników z analogicznego okresu 2015 r. Z kolei wartość eksportu mebli analizowana w walutach zagranicznych, uzyskała dynamikę dodatnią 1,09 licząc w euro oraz 1,07 licząc w dolarach.
Przewidywana w raporcie B+R Studio „Prognoza eksportu mebli 2016” wartość eksportu mebli z Polski na koniec 2016 r. wyniesie 41,6 mld zł (9,7 mld euro). Daje to dynamikę na poziomie 1,14. Z kolei wśród największych 20 odbiorców polskich mebli, w ścisłej trójce znalazły się kraje takie jak: Niemcy, Wielka Brytania i Czechy.
Prognozowany wynik oznacza, że polska branża meblarska znowu pobije rekord i wyeksportuje meble za większą kwotę niż w ubiegłym roku.
W przypadku importu wartości mebli dostarczanych do Polski w okresie I-II kw. bieżącego roku liczona w złotówkach, wyniosła ona 3 522 mln zł co daje wzrost o 8 % względem analogicznego okresu roku 2015. Wartość importu w euro charakteryzuje się 3 % dynamiką. Z kolei wartość w dolarach amerykańskich wzrosła o 2 % wobec analogicznego okresu roku poprzedniego. Skumulowana wartość importu liczona w euro wyniosła 810 mln €, zaś w dolarach 901 mln USD.
Z zestawienia ze sobą: salda produkcji sprzedanej, importu i eksportu (produkcja – eksport + import) wynika, że na rynku krajowym obroty wzrosły o 12 % w porównaniu do I półrocza 2015 r. Tym samym wartość obrotów ukształtowała się na poziomie 11,8 mld zł. Wartość ta niejednoznacznie wskazuje, czy zwiększony popyt na meble dotyczy klientów indywidualnych czy zwiększenia skali kooperacji <br>i podwykonawstwa.
Tabela 6 Zestawienie wartości produkcji, importu i eksportu mebli
| I półrocze 2015 w mld zł | I półrocze 2016 w mld zł | 2015=100 |
Produkcja sprzedana | 25,5 | 28,9 | 113,4 |
Import* | 3,3 | 3,5 | 107,7 |
Eksport* | 18,2 | 20,6 | 113,1 |
Obroty na rynku krajowym | 10,5 | 11,8 | 112,2 |
Źródło: obliczenia B+R Studio; *dane wstępne
Koniunktura konsumencka
Oceniając bieżącą sytuację w branży meblarskiej na rynku krajowym nie można pominąć obecnych i oczekiwanych tendencji w konsumpcji indywidualnej konsumentów indywidualnych. Wszystkie składowe wskaźnika ufności konsumenckiej są pomocne przy wyznaczaniu trendu w konsumpcji indywidualnej i tym samym panującym zjawiskom w branży meblarskiej. Z przeprowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny badań w tym zakresie wynika, że bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) wyniósł minus 2,4 co oznacza wzrost o 1,4 pkt. procentowych wobec sierpnia. Oznacza to również, że wartość tego wskaźnika osiągnęła wyższą wartość o 7,5 pkt. procentowych względem września 2015 r.
Spośród składowych wskaźnika bieżącego największy wpływ na wzrost BWUK we wrześniu miały oceny dotyczące obecnej i przyszłej sytuacji finansowej gospodarstw domowych – wzrost odpowiednio o 2,2 i 0,8 pkt. proc. wobec ocen w sierpniu br. Wzrost odnotowano także w przypadku oceny dotyczącej obecnej sytuacji ekonomicznej kraju – o 3,0 pkt. proc. w porównaniu do poprzedniego miesiąca. Na uwagę zasługuje także wzrost ocen wskaźnika mówiącego o dokonywaniu ważnych zakupów. We wrześniu br. wskaźnik przyjął wartość 2,3 pkt. procentowych i wobec ocen z sierpnia wzrósł o 2,0 pkt proc. Porównując oceny we wrześniu br. wszystkich składowych bieżącego wskaźnika ufności konsumenckiej do analogicznego okresu roku 2015, są one znacznie lepsze niż miało to miejsce rok wcześniej. Dla porównania wskaźnik zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju w ostatnich 12 miesiącach we wrześniu br. wyniósł minus 5,9, a ocena we wrześniu 2015 r. równa była minus 27,4.
Z kolei wyprzedzający wskaźnik koniunktury konsumenckiej, który opisuje oczekiwane w najbliższych miesiącach tendencje konsumpcji indywidualnej we wrześniu odnotował niewielki spadek o 0,2 pkt. procentowego i ukształtował się na poziomie minus 7,5. Należy wspomnieć, że składające się na niego elementy są średnią sald ocen, które dotyczą przewidywań w zakresie zmian w perspektywie najbliższych 12 miesięcy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, poziomu bezrobocia oraz możliwościami oszczędzania pieniędzy. Wśród składowych WWUK pogorszyły się oceny dotyczącej ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju. Odnotowano tej składowej spadek o 0,9 pkt. proc. wobec poprzedzającego miesiąca. W dalszym ciągu pozywane tendencje wykazuje wskaźnik dotyczące zmiany poziomu bezrobocia, który we wrześniu wyniósł minut 6,6.
Podobnie jak w przypadku bieżącego wskaźnika ufności konsumenckiej, wszystkie składowe wyprzedzającego wskaźnika ufności konsumenckiej odnotowały wzrost, w porównaniu do analogicznego okresu w 2015 r. Oprócz wzrostu oceny dotyczących poziomu bezrobocia (wzrost o 13,7 pkt. proc.), wzrost odnotowano także w przypadku wskaźnika dotyczącego oszczędzania pieniędzy. We wrześniu br. wskaźnik przyjął wartość minus 16,8, co oznacza wzrost o 7,5 pkt. procentowe względem analogicznego okresu roku ubiegłego.
Źródło: dane według GUS
Koniunktura w handlu
Na tle nastrojów konsumentów w odniesieniu do ocen bieżących warto przyjrzeć się wynikom badań koniunktury w handlu detalicznym. Branża ta obejmuje sprzedaż detaliczną towarów RTV, AGD, meble i inne towary domowego użytku. Ogólny klimat koniunktury w handlu detalicznym we wrześniu 2016 r. wyniósł 6,8, a w poprzednim miesiącu oceny było o 3,7 pkt. procentowych lepszy. Pod względem wielkości przedsiębiorstwa w średnich od 50 do 249 pracujących (plus 6,3) i dużych jednostkach handlowych powyżej 250 pracujących (plus 18,1) zadeklarowano pozytywne oceny koniunktury. Bieżąca ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstwa w handlu detalicznym w branży „Artykuły gospodarstwa domowego ogółem” przyjmuje od lipca br. wartość dodatnią. We wrześniu wyniosła ona 13,3. W przypadku oceny przewidywanej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa we wrześniu br. odnotowano wynik 0,2 co daje gorszą o 9,1 pkt. procentowe notę w porównaniu do września 2015 r. Znaczącą poprawę odnotowano dla wskaźnika dotyczącego bieżącej ilości sprzedawanych towarów. We wrześniu 2016 r. uzyskał on ocenę plus 39,9. Wskaźnik odnotował wzrost o 14,2 pkt. procentowe w stosunku do porównywalnego okresu w 2015 roku. Wskaźnik odnoszący się do przewidywań w zakresie popytu na towary we wrześniu br. przyjął wartości plus 14,3 wobec plus 25,3 <br>w poprzedzającym miesiącu. Natomiast wskaźnik dotyczący przewidywanych cen towarów został oceniony lepiej o 1,4 pkt. procentowe i równy był 3,9 pkt. procentowych. Wśród najczęściej wymienianych barier w tej branży we wrześniu 2016 r. znalazły się: konkurencja na rynku (76,8), koszty zatrudnienia (63,0), wysokie obciążenia na rzec budżetu (53,8) i niedostateczny popyt (52,3). Rośnie grono menadżerów, które wskazuje na problem związany z niejasnymi i niespójnymi przepisami prawnymi. Jeszcze pod koniec II kw. 37,4 procent menadżerów wskazywało na problemy związane z niespójnymi przepisami prawnymi. Po 9 miesiącach grono to urosło do 45,6 procent.
Budownictwo
Budownictwo jest ważnym czynnikiem wpływającym na popyt na meble w Polsce. Liczba mieszkań oddawanych do użytku w analizowanym okresie styczeń-wrzesień 2016 r. odnotowała wzrost <br>o 10,9% w porównaniu do 2015 r. Łączna liczba nowych mieszkań za ten okres wyniosła 112 337. Sytuacja w budownictwie w omawianym zakresie jest lepsza w porównaniu do 2015 r. Wzrost odnotowano także w grupie mieszkań, na realizację których wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym. W okresie od stycznia do września 154 349 pozwoleń na budowę mieszkań, co w porównaniu do analogicznego okresu roku 2015 oznacza wzrost o blisko 12 %. Jeśli chodzi <br>o liczbę wydanych pozwoleń na budowę, wyniosła ona 133 tys. co oznacza wzrost o 3,9 % w okresie styczeń – wrzesień 2016 r., względem analogicznego okresu roku ubiegłego. Uśredniony czas budowy mieszkań w Polsce w I półroczu 2016 r. wyniósł niecałe 2 lata.
Tabela 7 Budownictwo mieszkaniowe w okresie styczeń-wrzesień 2016 r.
2016 | |||||
IV | I-VI | ||||
Liczba mieszkań | IX 2015 = 100 | VIII 2016 = 100 | Liczba mieszkań | I-IX 2015 =100 | |
Mieszkania oddane do użytkowania | |||||
Ogółem | 14 087 | 106,2 | 114,7 | 112 337 | 110,9 |
Mieszkania, których budowę rozpoczęto | |||||
Ogółem | 15 568 | 89,7 | 96,2 | 133 089 | 103,9 |
Mieszkania, na realizację których wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym | |||||
Ogółem | 18 746 | 99,7 | 98 | 154 349 | 111,8 |
Źródło: dane według GUS
Źródło: dane według GUS
Podsumowując cały rok 2016, bazując na przestawionych prognozach można stwierdzić, iż był to dobry okres dla polskiej branży meblarskiej. Szacunki pokazują, że będzie to kolejny rekordowy rok dla producentów jak i eksporterów mebli – szacowana wartość produkcji mebli 45,2 mld zł, natomiast eksportu 41,6 mld zł. Wskaźniki koniunktury przemysłowej wypadają w analizowanym okresie lepiej względem analogicznego okresu 2015 r., co świadczy o dobrych nastrojach menadżerów firm meblarskich. Pozytywnym bodźcem krajowego rynku meblarskiego jest liczba mieszkań oddanych do użytku. Wskaźniki koniunktury konsumenckiej poprawiają się, co odzwierciedlenie ma w deklaracjach dotyczących zakupu mebli. Zgodnie z wynikiem badania „Polaków zwyczaje zakupowe” w 2016 roku aż 42% gospodarstw domowych zakupi meble. Od 2010 r. nie odnotowano tak optymistycznych wyników. Na uwagę zasługuje także spadające bezrobocie oraz rosnące wynagrodzenie w sektorze meblarskim.