Autorzy: Mateusz Strzelczyk, Milena Dorozińska, Tomasz Wiktorski, B+R Studio
Trzeci kwartał 2021 roku przyniósł kolejne znaczne wzrosty i rekordy, zwłaszcza w kwestii wartości produkcji sprzedanej mebli. Uzbrojeni w najnowsze dane już wiemy, że procentowy wzrost w produkcji sprzedanej polskiej branży meblarskiej za cały 2021 rok nie będzie jedno, a dwucyfrowy. Jak duży? Żeby odpowiedzieć na to pytanie musimy najpierw zapoznać się z oficjalnymi danymi GUS za I-III kwartał 2021 roku w zakresie wartości i wolumenu produkcji mebli, przeciętnego zatrudnienia i wynagrodzenia w branży, handlu zagranicznego, koniunktury w produkcji i handlu meblami oraz budownictwa.
Produkcja mebli
Przeprowadzona analiza obejmuje wartość produkcji sprzedanej mebli wypracowanej przez firmy duże, średnie i małe. Według GUS wartość produkcji sprzedanej w I-III kwartale 2021 roku wyniosła blisko 40,4 mld złotych i jest to o 21% więcej niż w analogicznym okresie 2020 roku.
W samym III kwartale 2021 roku wartość produkcji sprzedanej wyniosła około 14,2 mld złotych i jest to wynik wyższy o blisko 10% w stosunku do analogicznego okresu 2020 roku, kiedy to wartość produkcji sprzedanej wyniosła 12,9 mld złotych.
Wartość produkcji sprzedanej mebli | ||||||
Produkcja sprzedana | I-III kw. 2021 r. (mln zł) | I-III kw. 2020 r. (mln zł) | I-III kw. 2020 = 100 | III kw. 2021 r. (mln zł) | III 2020 r. (mln zł) | III kw. 2020 = 100 |
40 381,0 | 33 456,9 | 1,21 | 14 169,5 | 12 910,3 | 1,10 | |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Tomasz Wiktorski |
Analizując dane dotyczące wolumenu produkcji w I-III kwartale 2021 roku zaobserwowano wzrost ilości wyprodukowanych mebli w trzech z czterech badanych przez GUS grupach w stosunku do analogicznego okresu roku 2020. Największy wzrost dotyczył mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach, których wyprodukowano 31 945 tys. sztuk (wzrost o 46%). Duże wzrosty odnotowano również grupach mebli drewnianych z rodzaju stosowanych w sypialni, których wyprodukowano 5 358 tys. sztuk (wzrost o 19%) oraz mebli do siedzenia przekształcalnych w miejsca do spania wyprodukowanych w ilości 2 054 tys. sztuk (wzrost o 18%). Niewielki spadek odnotowano natomiast w przypadku wyprodukowanych w ilości 1 980 tys. sztuk mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w kuchni i było to 2% mniej niż rok wcześniej.
Porównując dane wolumenu produkcji badanych grup mebli tylko w III kwartale 2021 roku do III kwartału 2020 roku sytuacja prezentuje się już nieco inaczej. W III kwartale 2021 roku wolumen wyprodukowanych mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i mebli do siedzenia przekształcalnych w miejsca do spania wzrósł o odpowiednio 15% i 7%. Z kolei wolumen wyprodukowanych mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w kuchni oraz mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w sypialni spadły o 2% i 15%.
Porównując do siebie łącznie I-III kwartał 2021 roku do I-III kwartału 2020 duże różnice (za wyjątkiem mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w kuchni) wynikają ze znacznego ograniczenia produkcji w marcu, kwietniu i maju 2020 roku.
Pamiętajmy, że cztery omawiane tu grupy mebli stanowią około 25% wartości produkcji branży meblarskiej.
Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | I-III kw. 2021 r. (tys. szt.) | I-III kw. 2020 r. (tys. szt.) | I-III kw. 2020 r. = 100 | III kw. 2021 r. (tys. szt.) | III kw. 2020 r. (tys. szt.) | III kw. 2020 r. = 100 |
Meble do siedzenia przekształcane w miejsca do spania | 2 054 | 1 734 | 1,18 | 708 | 661 | 1,07 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w kuchni | 2 936 | 2 988 | 0,98 | 956 | 1128 | 0,85 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni | 5 358 | 4 507 | 1,19 | 1750 | 1 788 | 0,98 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | 31 945 | 21 826 | 1,46 | 10 312 | 8 978 | 1,15 |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Tomasz Wiktorski
Zatrudnienie w branży meblarskiej
Według danych GUS I-III kwartał 2021 roku był okresem, w którym przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej wyniosło 162 tys. Jest to blisko o 4% więcej niż w tym samym okresie 2020 roku, kiedy to przeciętne zatrudnienie wyniosło 156 tys. osób.
Przedstawione liczby w tabeli „Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej” stanowią średnią roczną z miesięcy od stycznia do września oraz nie uwzględniają właścicieli i współwłaścicieli, jak również pracujących członków ich rodzin. Dane te nie obejmują również zatrudnionych poza granicami Polski oraz zatrudnionych w organizacjach społecznych, politycznych, związkach zawodowych i innych. Wskaźnik przeciętnego zatrudnienia w branży meblarskiej obejmują osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy oraz w niepełnym, po przeliczeniu na pełnozatrudnionych.
Można zauważyć, że w dynamika produkcji jest wyraźnie wyższa niż dynamika zatrudnienia, co może świadczyć o optymalizacji procesów i inwestycjach poprawiających wydajność.
Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej | |||
Zatrudnienie | I-III kw. 2021 r. (w tys.) | I-III kw. 2020 r. (w tys.) | I-III kw. 2020 = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 162 | 156 | 1,04 |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Tomasz Wiktorski
Analizy danych GUS z I-III kwartału 2021 roku meblarskiej wykazują, że przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej znacznie wzrosło. Przeciętne wynagrodzenie w I-III kwartale b.r. wyniosło 4 514,72 złotych. Wzrost przeciętnego wynagrodzenia w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego wyniósł około 470 złotych brutto (12%). Porównując III kwartał 2021 roku do III kwartału roku poprzedniego wzrost jest nieco niższy i wyniósł 9% (z 4 282,22 złotych do 4 654,60 złotych).
Przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej
Wynagrodzenie brutto | I-III kw. 2021 r. (w zł) | I-III kw. 2020 r. (w zł)<br> | I-III kw. 2020 r. = 100 | III kw. 2021 r. (w zł)<br> | III kw. 2020 r. (w zł)<br> | III kw. 2020 = 100 |
4 514,72 | 4 040,71 | 1,12 | 4 654,60 | 4 282,22 | 1,09 |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Tomasz Wiktorski
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Wszystkie wskaźniki koniunktury są obliczane jako saldo odpowiedzi negatywnych oraz pozytywnych, które udzielane są przez menadżerów firm. Nie są uwzględniane odpowiedzi neutralne. Badany okres przypadł na sierpień-październik 2021 roku.
W okresie od sierpnia do października 2021 roku menadżerowie lepiej oceniali sytuację dotyczącą bieżącego portfela zamówień, produkcji i ogólnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa niż w poprzednim badanym okresie maj-lipiec 2021 roku.
W miesiącach sierpień-październik 2021 roku oceny menadżerów dotyczące bieżącego portfela zamówień kształtowały się na poziomie odpowiednio -5,7, 10,8<br>i 4,6. W przypadku bieżącej produkcji odnotowane oceny były delikatnie lepsze. W badanym okresie wskaźnik bieżącej produkcji charakteryzował się ocenami kolejno -1,9, 11,9 i 11,1. Oceny bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa natomiast kształtowały się w okresie sierpień-październik 2021 roku na poziomie -3,2 -2,8 i 1,5.
Kolejnym badanym wskaźnikiem jest bieżący stan zapasów wyrobów gotowych. Trzeba nadmienić, że interpretacja ocen dotyczących tego wskaźnika wygląda inaczej niż w przypadku pozostałych. Oceny dodatnie wskazują na niedobór zapasów, ujemne zaś na ich nadmiar. Podsumowując oceny najbliższe wartości 0 są ocenami najlepszymi.
W badanym okresie menadżerowie określali stan zapasów wyrobów gotowych na bliski optymalnemu i jest to kontynuacja już wielomiesięcznego trendu. Kolejno było to -2,6 w sierpniu, -0,3 we wrześniu i -2,8 w październiku.
Po ocenach bieżących należy przyjrzeć się oczekiwaniom menadżerów dotyczących portfela zamówień, produkcji i sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Oceny te za wyjątkiem przewidywanej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa są pozytywne lub nawet bardzo pozytywne, aczkolwiek w październiku 2021 roku odnotowano niewielkie pogorszenie nastrojów. W badanym okresie sierpień-październik 2021 roku przewidywany portfel zamówień oceniano na kolejno 12,3, 14,2 i 4,7. Przewidywaną produkcję oceniano na 12,8 14,9 i 4,6, z kolei przewidywaną sytuację finansowa przedsiębiorstwa 0,5, 3,4 i -2,6.
Ostatnimi wskaźnikami ujętymi w badaniu koniunktury w przemyśle meblarskim są przewidywane ceny, ogólny klimat koniunktury i ogólna sytuacja gospodarcza. W przypadku pierwszego wskaźnika menadżerowie niezmiennie przez cały 2021 rok wyrażają potrzebę podnoszenia cen mebli. Oceny otrzymane w badaniu tego wskaźnika w okresie sierpień-październik 2021 to odpowiednio 27,1, 29,3, i 25,4. Na tak wysokie oceny wpływają utrzymujące się wysokie koszty materiałów do produkcji, drożejący transport oraz inflacja. Ogólny klimat koniunktury oceniano lepiej niż w poprzednim badanym okresie, odpowiednio na 9,1, 11,9, 7,6. Również pozytywniej w oczach menadżerów prezentuje się ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstwa, którą oceniano na 6,0 w sierpniu, 11,3 we wrześniu i 10,2 w październiku.
Handel zagraniczny
W ocenie sytuacji w branży meblarskiej równie ważną rolę odgrywa handel zagraniczny. Analizę przeprowadzono na podstawie oficjalnych danych GUS dotyczących eksportu i importu mebli. Przedstawione w tabeli poniżej dane dotyczą grup mebli takich jak:
- 9401 – meble do siedzenia,
- 9402 – meble medyczne,
- 9403 – meble pozostałe,
- 9404 – materace.
Z wymienionych grup wyłączono fotele samochodowe, fotele używane w lotnictwie, ich części oraz pościele i śpiwory.
W związku z niedostępnością danych dotyczących eksportu i importu mebli we wrześniu 2021 w momencie pisania tego tekstu, przedstawione dane ograniczone są do dwóch pierwszych miesięcy trzeciego kwartału 2021 roku, tj. lipiec i sierpień. Dodatkowo przedstawiono sumaryczną wartość importu i eksportu od stycznia do sierpnia 2021 roku.
Według najnowszych dostępnych danych GUS eksport w lipcu i sierpniu 2021 roku wyniósł łącznie 1 949 mln euro. Porównując tą wartości do tych samych miesięcy 2020 roku odnotowano wzrost 3%. Po przeliczeniu wartości eksportu z lipca i sierpnia 2021 na złotówki otrzymujemy wynik na poziomie 8 902 mln złotych i oznacza to wzrost o 6% w stosunku do analogicznego okresu 2020 roku.
Analizując dane GUS dotyczące importu mebli w miesiącach lipiec i sierpień 2021 roku wynika, że w tym czasie zaimportowano meble do Polski o wartości łącznie 530 mln euro. Porównujące te dane do analogicznego okresu 2020 roku zaobserwowano wzrost aż o 27%. Po przeliczeniu tej wartości na złotówki, otrzymujemy wartość 2 420 mln złotych i wzrost w stosunku do tego samego okresu 2020 roku o 30%.
Łącznie od stycznia do sierpnia 2021 eksport mebli z Polski wyniósł 8 222 mln euro i był większy o 21% niż w tych samych miesiącach roku ubiegłego. W przypadku wartości importu od stycznia do maja 2021 roku wyniosła ona 2 145 mln euro, co oznacza wzrost o 41% porównując do tego samego okresu 2020 roku. Po przeliczeniu na naszą rodzimą walutę różnice procentowe są jeszcze większe i wynoszą one odpowiednio: 25% w przypadku eksportu i 46% w przypadku importu.
Warto zwrócić uwagę, że wzrost eksportu w miesiącach lipiec i sierpień 2021 w porównaniu do roku poprzedniego nie był już tak znaczny jak w poprzednich badaniach. Import natomiast notuje mniejsze wzrosty, ale nadal są one wysokie.
| Jedn. | VII-VIII 2021 r. | VII-VIII 2020 r. | dynamika r/r | I-VIII 2021 r. | I-VIII 2020 r. | dynamika r/r |
Import | mln EUR | 530,0 | 418,3 | 1,27 | 2 145,3 | 1 516,3 | 1,41 |
mln PLN | 2 420,4 | 1 851,8 | 1,30 | 9 755,1 | 6 698,2 | 1,46 | |
Eksport | mln EUR | 1 949,6 | 1 893,0 | 1,03 | 8 220,0 | 6 777,5 | 1,21 |
mln PLN | 8 902,7 | 8 381,2 | 1,06 | 37 373,9 | 29 938,8 | 1,25 |
Koniunktura konsumencka
Ważnym elementem w ocenie sektora meblarskiego są dane dotyczące koniunktury konsumenckiej, bieżących nastrojów oraz ich oczekiwań na przyszłość.
Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) jest to średnia sald ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, zmian ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz obecnego dokonywania ważnych zakupów.
W badanym okresie sierpień-październik 2021 roku wszystkie składające się na BWUK wskaźniki, tj. zmiana sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich i najbliższych 12 miesiącach, zmiana ogólne sytuacji ekonomicznej w kraju w ostatnich i najbliższych 12 miesiącach oraz dokonywanie ważnych zakupów utrzymywały się na ujemnym poziomie, co jest kontynuacją trwającego od dłuższego czasu negatywnego trendu. Najgorzej oceniana jest sytuacja dotycząca zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju w ostatnich i najbliższych 12 miesięcy. Konsumenci oceniali je w badanym okresie na odpowiednio -31,0 -27,2 i -30,1 oraz -20,0, -20,8 i -28,0. Trochę lepiej, lecz nadal na minus prezentują się wskaźniki zmiany sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich i najbliższych 12 miesiącach. W okresie sierpień-październik było to kolejno -6,1, -7,7, -8,6 oraz -4,2, -5,1, -9,8. Obecne dokonywanie ważnych zakupów oceniano na -11,6, -4,3, -12,3.
BWUK będący średnią pięciu wyżej wymienionych wskaźników charakteryzował się wartościami kolejno -14,6, -13,0 i -17,8 i odznacza się nieznacznym pogorszeniem w porównaniu do poprzedniego badanego okresu maj-lipiec 2021.
Następny jest wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK), który składa się ze średniej sald ocen dotyczących przewidywań w zakresie: zmiany w perspektywie najbliższych 12 miesięcy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju, poziomu bezrobocia i zmiany możliwości związanych z oszczędzaniem pieniędzy.<br>
W WWUK, podobnie jak w przypadku BWUK, w badanym okresie sierpień-październik 2021 roku odnotowano ujemne oceny konsumentów. Częściowym wyjątkiem są oceny wskaźnika związanego z oszczędzaniem pieniędzy, który w badanym okresie notował wartości na poziomie odpowiednio 0,3, 4,4 i -6,0. Najniżej ocenianym WWUK był ten dotyczący zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju. Został on oceniony przez konsumentów w badanym okresie na poziomie -20,0, -20,8 i -28,0. Nieco lepiej, choć również na minus było w przypadku wskaźnika zmiany bezrobocia, w którym odnotowano oceny odpowiednio -11,3, -10,9 i -14,0. Średnia wszystkich wskaźników, jako WWUK w badanym okresie kształtowała się na poziomie -8,8 w sierpniu, -8,1 we wrześniu i -14,5 październiku<br>. Na pogarszające się oceny sytuacji ekonomicznej ma wpływ niewątpliwie inflacja.
Koniunktura w handlu
Dane z zakresu koniunktury handlu pozwalają szerzej spojrzeć na polską branżę meblarską. Dokonano analizy ocen opisujących handel artykułami gospodarstwa domowego, których częścią składową są meble. Badany okres przypadł na sierpień-październik 2021 roku i obejmuje sześć wskaźników. Wszystkie charakteryzowały się bardzo dobrymi ocenami z niewielkim wyjątkiem w przypadku bieżącej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa, w którym ujemną ocenę odnotowano w sierpniu.
Wskaźnik bieżącej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw w badanym okresie wyniósł odpowiednio -1,3, 5,4 i 10,7. Stabilnie i wysoko wypadają oceny przewidywanej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw. W tym przypadku otrzymane oceny to kolejno 20,2, 27,0 i 27,6. Najlepsze oceny koniunktury w handlu tak jak w poprzednim badanym okresie zebrała bieżąca ilość sprzedawanych towarów, przy czym odnotowano dalszy i znaczący wzrost. Dla tego wskaźnika oceny sięgały 55,8 w sierpniu, 39,6 we wrześniu oraz 47,2 w październiku. Wskaźnik przewidywanych cen towarów w badanym okresie sierpień-październik 2021 roku utrzymał bardzo dobre oceny w porównaniu do poprzedniego badanego okresu maj-lipiec i wyniosły one odpowiednio 18,8, 25,5 i 30,8. Oceny otrzymane podczas badania przez GUS wskaźnika przewidywanego popytu również utrzymują na bardzo dobry poziomie. W przypadku tego wskaźnika w sierpniu odnotowano ocenę 15,1, we wrześniu 26,2, a w październiku 27,0.
Ostatni wskaźnik odnoszący się do ogólnego klimatu koniunktury, tak jak w przypadku poprzednich wskaźników, również charakteryzuje się ocenami dodatnimi oraz i nieco lepszymi w porównaniu do poprzedniego badanego okresu maj-lipiec 2021. W okresie od sierpień-październik 2021 roku otrzymane oceny to odpowiednio 9,5, 16,2 i 19,2.
Budownictwo
Badając stan polskiej branży meblarskiej nie można zapomnieć sytuacji na rynku budowlanym. Obserwując rynek mieszkaniowy można przewidzieć wzrost lub spadek wydatków społeczeństwa na meble.
Według oficjalnych danych GUS w I-III kwartale 2021 roku liczba oddanych do użytku mieszkań wyniosła 164 422 i była to wartość o 6% wyższa niż w tym samym okresie 2020 roku, kiedy to oddano do użytku 156 954 mieszkań.
Kolejną badaną wartością jest liczba mieszkań, których budowa została rozpoczęta. W I-III kwartale 2021 roku ilość rozpoczętych budów wyniosła <br>216 419. Porównując tą liczbę do analogicznego okresu 2020 roku obserwujemy znaczący, bo aż 29% wzrost. Ostatnim elementem badania sytuacji na rynku mieszkaniowym jest liczba mieszkań, na których realizację wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym. W I-III kwartale 2021 roku liczba ta wyniosła 254 666 i porównując tą ilość z do I-III kwartału 2020 roku również zaobserwowano bardzo znaczny wzrost, bo aż 33%.
Podsumowując, duże wzrosty liczby oddanych mieszka do użytku, rozpoczętych budów, a także wydanych pozwoleń na budowę i zgłoszeń z projektem budowlanym nadal się utrzymują i jest to dobrą wiadomością również dla branży meblarskiej. Wzrost liczby oddanych do użytku mieszkań może potencjalnie zwiększyć zapotrzebowanie konsumentów na nowe umeblowanie w najbliższym czasie. Znaczące wzrosty liczby rozpoczętych budów oraz wydanych pozwoleń i dokonanych zgłoszeń z projektem budowanym mogą mieć również pozytywny wpływ na branże meblarską w nieco dalszej perspektywie.
Podsumowanie
Podsumowując, trzeci kwartał 2021 roku był jeszcze lepszy od i tak bardzo dobrych poprzednich. Wartość produkcji sprzedanej mebli ponad 14 mld złotych w zaledwie trzy miesiące jest wynikiem nie obserwowanym nigdy wcześniej. Dodatkowo polskiej branży meblarskiej po raz pierwszy udało się przekroczyć wartość 5 mld złotych w ciągu tylko jednego miesiąca. Wrzesień, bo o nim mowa, przyniósł wynik wartości sprzedanej mebli aż 5,25 mld złotych. Pomiędzy doskonałymi liczbami dają się jednak zauważyć informacje o stopniowym zmniejszaniu dynamiki wzrostów. Wszystko wskazuje na to, że IV kwartał 2021, nawet jeśli będzie nieco słabszy od III kwartału, to raczej niewiele. Tutaj dochodzimy do odpowiedzi na pytanie jak duży będzie wzrost na koniec 2021 roku. Wstępne prognozy B+R Studio wskazują, że wartość produkcji sprzedanej mebli w 2021 wyniesie blisko 55 mld złotych nie uwzględniając firm mikro, a wraz z nimi polska branża meblarska może zbliżyć się do wartości 59-60 mld złotych i to z kolei oznaczałoby wzrost w stosunku do 2020 roku o około 18%!
Warto również wspomnieć, że duże wzrosty spodziewane są w przypadku eksportu mebli. Jak duże? W momencie pisania tego tekstu (początek listopada) B+R Studio jest w trakcie przygotowywania raportu „Prognoza Eksportu Mebli 2021”, którego premiera zbiega się wraz z publikacją tego opracowania, i który przybliży to zagadnienie w sposób szczegółowy.