Tomasz Wiktorski, B+R Studio
W Polsce od stycznia do września 2019 roku wartość produkcji sprzedanej w branży meblarskiej metodą podmiotową (według firm) wyniosła 34,3 mld zł. Wartość ta w omawianym okresie wzrosła o 5,1% w porównaniu do analogicznego okresu roku 2018, w którym wartość ta wynosiła 32,7 mld zł. Omawiane dane są oficjalne potwierdzone przez GUS. Na cały rok 2019 B+R Studio prognozuje wartość produkcji sprzedanej na około 50,5 mld złotych.
Produkcja mebli
Analizując produkcję sprzedaną mebli, przyjrzano się przedsiębiorstwom w podziale na klasy wielkości firm: firmy duże, średnie i małe. Dla dużych i średnich firm łącznie liczonych w I i II kwartale 2019 roku wartość produkcji sprzedanej wyniosła 18 742,69 mln zł. W porównaniu do omawianego okresu wartość ta wzrosła o 3,3%. Z kolei dla małych firm wartość ta w 2019 roku wyniosła 4 333,9 mln złotych. Oznacza to wzrost o 11,4% w porównaniu do I-II kw. 2018 roku.
Wartość produkcji sprzedanej w podziale na klasy wielkości firm | |||
Produkcja sprzedana | I-II kwartał 2019 r. (mln zł) | I-II kwartał 2018 r. (mln zł) | 2018 = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 23 076,8 | 22 033,1 | 104,7 |
Firmy duże i średnie | 18 742,9 | 18 142,0 | 103,3 |
Firmy małe | 4 333,9 | 3 891,1 | 111,4 |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego |
Na podstawie danych o wolumenie wartości produkcji, zaobserwowano dodatnią dynamikę w dwóch spośród czterech grup monitorowanych przez GUS: meble drewniane w rodzaju stosowanych w kuchni oraz meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni. Od stycznia do września 2019 roku najwyższą dynamiką (111,89) charakteryzowały się meble drewniane w rodzaju stosowanych w kuchni, a wolumen produkcji dla tej grupy wyniósł 3 718 tys. sztuk. W badanym okresie nastąpił również wzrost produkcji mebli w rodzaju stosowanych w sypialni o 11,64%, których wyprodukowano w tym czasie 5 476 tys. sztuk. Dla pozostałych grup, czyli meble do siedzenia przekształcalne w miejsce do spania i meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach, odnotowano spadek wolumenu odpowiednio o 24,6 i 18,4 pkt. procentowych.
Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | IX 2019 r. (tys. szt.) | IX 2018= 100 | I-IX 2019 r. (tys. szt.) | I-XI 2018 = 100 |
Meble do siedzenia przekształcane w miejsca do spania | 244 | 68,93 | 2 067 | 75,38 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w kuchni | 462 | 126,58 | 3 718 | 111,89 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni | 685 | 124,32 | 5 476 | 111,64 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | 2 891 | 100,73 | 18 449 | 81,61 |
Źródło: dane GUS
Niezależnie od tego, że wciąż rośnie zapotrzebowanie na pracowników w branży meblarskiej, można zaobserwować jedynie niewielki wzrost przeciętnego zatrudnienia w tej branży. W dwóch pierwszych kwartałach roku 2019 w omawianej branży przeciętne zatrudnienie wynosiło 163 tys. pracowników, natomiast w analogicznym okresie ubiegłego roku liczba ta była równa 161,6 tys. Przedstawione w tabeli „Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej” stanowi średnią roczną z miesięcy od stycznia do czerwca oraz nie uwzględnia właścicieli i współwłaścicieli, jak również pracujących członków ich rodzin. Dane te nie obejmują również zatrudnionych poza granicami Polski oraz zatrudnionych w organizacjach społecznych, politycznych, związkach zawodowych i innych. Wskaźnik przeciętnego zatrudnienia w branży meblarskiej obejmują osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy oraz w niepełnym, po przeliczeniu na pełnozatrudnionych.
Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej | |||
Zatrudnienie | I-II 2019 r. (w tys.) | I-II 2018 r. (w tys.) | I-II 2018 = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 163,0 | 161,6 | 100,9 |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego |
Analizując dane odnośnie przeciętnego wynagrodzenia w branży meblarskiej stwierdza się jego wzrost o 8,1% w porównaniu do roku 2018. Rosnące płace nie przełożyły się na zwiększenie zatrudnienia w omawianym sektorze, co jest nadal uważane za jeden z wiodących problemów branży. W okresie od stycznia do końca września 2018 roku przeciętne wynagrodzenie równe było 3 635,32 zł, natomiast w tym samym okresie roku 2019 wzrosło do poziomu 3 928,08 zł.
Przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej
I-IX 2019 r. (w zł) | I-IX 2018 r. (w zł) | I-IX 2018 = 100 | |
Wynagrodzenie brutto | 3 928,08 | 3 635,32 | 108,1 |
Źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Wszystkie wskaźniki koniunktury są obliczane jako saldo odpowiedzi negatywnych oraz pozytywnych, które udzielane są przez menadżerów firm. Nie są uwzględniane odpowiedzi negatywne.
Menedżerowie w okresie od stycznia do maja roku 2019 oceniali lepiej sytuację bieżącą dotyczącą portfela zamówień, bieżącej produkcji oraz ogólną sytuację przedsiębiorstwa niż w poprzednim roku. Omawiane bieżące oceny w dalszych miesiącach utrzymywały się na niższym poziomie. Opinie te uległy poprawie dopiero w październiku.
W 2019 roku wzrastało grono menadżerów wskazujących na zwiększający się stan zapasów na magazynach w porównaniu do 2018 roku. Menedżerowie oceniali, że najwięcej zapasów posiadali we wrześniu. Przyczyną tego prawdopodobnie jest zjawisko sezonowości w branży.
Biorąc pod lupę oceny oczekiwań menadżerów na temat portfela zamówień oraz produkcji wnioskuje się, że w dwóch pierwszych miesiącach roku 2019 lepiej oceniali je niż w analogicznym okresie roku 2018. W kolejnych czterech miesiącach oceny oczekiwań były na niskim poziomie. Sytuacja ta poprawiła się w okresie od sierpnia do października. Najwyżej menedżerowie oceniali produkcję (32,2) oraz portfel zamówień (31,1) we wrześniu 2019 roku.
Następnie w okresie od stycznia do maja b.r. oczekiwania menadżerów względem zobowiązań były wyższe niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Parametr ten najwyższą ocenę uzyskał we wrześniu, bo wyniósł 23,7.Natomiast najniższą ocenę odnotowano w czerwcu i równa była minus 0,3.
Analizując oczekiwania dotyczące zatrudnienia, to od początku 2019 roku dominują oceny mówiące o potrzebie zwiększania zatrudnienia, ale skala tych ocen jest niższa niż 12 miesięcy wcześniej. Wyjątkiem był luty, gdzie wartość wskaźnika była wyższa o 4,3 pkt. proc. niż w lutym 2018 roku.
Z kolei oceny dotyczące oczekiwanych cen w 2019 roku, w okresie
od lutego do maja grono menadżerów opowiadających się za zwiększeniem cen było większe niż w poprzednim roku za te miesiące.
Oceny przewidywanej sytuacji gospodarczej od początku roku do maja b.r. utrzymywały się na wyższym poziomie niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Natomiast w czerwcu ocena tego parametru przyjęła wartość ujemną. W kolejnych miesiącach oceny menadżerów wskazywały na poprawę w zakresie oczekiwanej sytuacji gospodarczej. Najwyższa wartość ocen menedżerów dotycząca oczekiwanej sytuacji przedsiębiorstwa w 2019 roku była we wrześniu i wynosiła 23,7.
Mimo iż zarówno oceny na temat ogólnej sytuacji przedsiębiorstw, jak i oceny portfela zamówień są na dobrym poziomie, to pomimo niewielkiego wzrostu przeciętnego zatrudnienia wciąż brakuje pracowników w branży.
Handel zagraniczny
Równie ważną rolę w ocenie sytuacji w branży meblarskiej odgrywa handel zagraniczny. Analiza została przeprowadzona na podstawie oficjalnych danych Eurostatu dotyczących eksportu i importu. Przedstawione poniżej dane w tabeli dotyczą grup mebli takich jak:
- 9401 – meble do siedzenia, w tym fotele samochodowe,
- 9402 – meble medyczne,
- 9403 – meble pozostałe,
- 9404 – materace, materiały pościelowe i śpiwory.
Według B+R Studio w 2019 roku prognozowana wartość eksportu mebli wyniesie 10,9 mld euro, co oznacza wzrost eksportu o 3% w porównaniu do roku 2018. Po przeliczeniu na złotówki wartość ta wyniesie 46, 9 mld złotych, z dynamiką 1,04. Porównując te dwa wyniki można stwierdzić, iż w 2019 roku obroty na krajowym rynku charakteryzowały się większą dynamiką niż na rynkach zagranicznych. Wartość eksport mebli od stycznia do lipca 2019 roku równy był 6,5 mld euro, co w porównaniu do tego samego okresu roku poprzedniego oznacza wzrost o 4%. Natomiast w przeliczeniu na złotówki wartość ta wyniosła 27,8 mld złotych, w zestawieniu z rokiem 2018 dynamika wynosiła 1,06.
Największym odbiorcą mebli z Polski nieustannie są Niemcy. Następnie na kolejnych miejscach znajdują się: Czechy, Francja oraz Wielka Brytania. W 2019 roku najwyższą dynamiką eksportu charakteryzował się eksport mebli na Węgry, która wyniosła 1,23 wobec roku 2018.
Z kolei wartość importu według prognozy B+R Studio wyniesie 2, 5 mld euro, co oznacza wzrost o 16 pkt. procentowych w porównaniu do 2018 roku. Natomiast w przeliczeniu na złotówki wartość ta wyniesie 10,9 mld złotych, oznacza to wzrost omawianej wartości o 17 pkt. procentowych w zestawieniu z rokiem poprzednim. Wartość importu mebli wzrósł w okresie od stycznia do lipca 2019 roku wzrosłą o 16 pkt. procentowych w zestawieniu do analogicznego okresu 2018. Po przeliczeniu na złotówki wartość ta wyniosła 6, 2 mld zł, z dynamiką równą 1,17.
Dynamika handlu zagranicznego
| Jedn. | 2019* r. | 2018 r. | dynamika r/r | I-VII 2019 r. | I-VII 2018 r. | dynamika r/r |
Import | mln EUR | 2 528 | 2 178 | 1,16 | 1 454 | 1 253 | 1,16 |
mln PLN | 10 870 | 9 283 | 1,17 | 6 235 | 5 309 | 1,17 | |
Eksport | mln EUR | 10 900 | 10 557 | 1,03 | 6 480 | 6 209 | 1,04 |
mln PLN | 46 870 | 44 997 | 1,04 | 27 789 | 26 309 | 1,06 |
Źródło: dane Eurostat; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego
Średnioważone kursy walut w złotych
Waluta | 2019* r. | 2018 r. | dynamika r/r | I-VII 2019 r. | I-VII 2018 r. | dynamika r/r |
Dolar amerykański (USD) | 3,84 | 3,6134 | 1,06 | 3,80 | 3,5210 | 1,08 |
Euro (EUR) | 4,30 | 4,2623 | 1,01 | 4,2884 | 4,2372 | 1,01 |
Źródło: dane NBP; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego
Koniunktura konsumencka
Kolejnym, równie ważnym źródłem dostarczającym informacji o sektorze meblarskim są dane w zakresie koniunktury konsumenckiej, bieżących nastrojów, jak również ich oczekiwania na przyszłość. Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej jest to średnia sald ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, zmian ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz obecnego dokonywania ważnych zakupów.
Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej w miesiącach styczeń, luty oraz kwiecień 2019 przyjął niższe oceny niż w analizowanych miesiącach roku poprzedniego. Natomiast w pozostałych miesiącach omawiany wskaźnik był wyższy niż w poprzednim roku. Najwyższą wartość BWUK przyjął we wrześniu 2019 roku (10,2). Pośród składowych BWUK największy wzrost, o 8,1 pkt. procentowych zaobserwowano w czerwcu w ogólnej ocenie sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w porównaniu do czerwca 2018 roku.
Następnie wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK) składa się ze średniej sald ocen dotyczących przewidywań w zakresie: zmiany w perspektywie najbliższych 12 miesięcy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju oraz poziomu bezrobocia, jak również zmiany możliwości związanych z oszczędzaniem pieniędzy. Najwyższy poziom WWUK osiągnął w czerwcu 2019 roku: 7,5. Z kolei najwyższy wzrost (o 3,9 pkt. procentowych) odnotowano we wrześniu 2019 roku w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego i wynosił 7. Trzy spośród czterech składowych wskaźnika WWUK zostały lepiej ocenione niż w roku poprzednim. Najwyższy wzrost wskaźnika, który dotyczył oszczędzania pieniędzy odnotowano w październiku o 11,9 pkt .procentowych w porównaniu z tym samym okresem roku poprzedniego i wynosił 2,6.
Koniunktura w handlu
Analiza danych w zakresie handlu detalicznego dopełnia obraz branży meblarskiej w naszym kraju. Przeanalizowano oceny w okresie od stycznia do października 2019 roku, opisujące handel artykułami gospodarstwa domowego, w których skład wchodzą m.in. meble. Wskaźnik bieżącej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw przez osiem miesięcy utrzymywał wartości ujemnie, jedynie w styczniu oraz październiku przyjął wartości dodatnie. W styczniu wynosiła ona 6,9, natomiast w październiku 2,4.
Wskaźnik przewidywanej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa również od początku roku aż do maja utrzymywał oceny na ujemnym poziomie. Jednocześnie omawiany wskaźnik został gorzej oceniony niż w tym samym okresie roku poprzedniego. Jego wartość poprawiła się w kolejnych miesiącach 2019 roku, najwyższy poziom osiągnął on w czerwcu i wyniósł wtedy 11,6. Wskaźnik bieżącej ilości sprzedanych towarów był najwyżej oceniany w czerwcu 2019 roku i równy był 23,8. Z kolei największy wzrost omawianego wskaźnika odnotowano w marcu 2019 roku (wzrost o 13,7 pkt. procentowych).
Wskaźnik dotyczący przewidywanych cen towarów we wszystkich analizowanych miesiącach był zdecydowanie wyższy niż w poprzednim roku. Największa wartość omawianego wskaźnika była w lipcu 2019, wynosił on 13,6. Wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury w 2019 roku utrzymywał się również na ujemnym poziomie, jedynie w czerwcu wynosił 0,2. Z kolei najniższa wartość tego wskaźnika była w lutym (minus 17,5) i jednocześnie był on niższy o 18,9 pkt. proc. niż w 2018 roku.
Budownictwo
Stale towarzyszącym oraz równie ważnym elementem podczas oceny perspektyw sektora meblowego w Polsce jest sytuacja na rynku budowlanym. Poprzez ocenę rynku budowlanego można przewidzieć potencjalny wzrost wydatków Polaków na meble. Jak wynika z oficjalnych danych, od stycznia do września 2019 roku liczba mieszkań oddanych do użytku wzrosła o 12,3% porównaniu do analogicznego okresu 2018 roku. W tym okresie 2019 roku oddano do użytku 145 554 mieszkań, z kolei w 2018 roku omawiana wielkość wynosiła 129 672. W analizowanym okresie liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto wzrosła o 2,6% w porównaniu do tego samego okresu roku 2018 i wynosiła 178 444. Następnie ilość mieszkań, na realizację których wydano pozwolenia lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym zwiększyła się o 4,1% w porównaniu do 2018 roku. W 2019 roku ich wielkość wyniosła 201 254, a w 2018 roku 193 253. Wielkość omawianego budownictwa mieszkaniowego wskazuje na pozytywną koniunkturę w ciągu roku. Wraz ze wzrostem liczby mieszkań przewiduje się zapotrzebowanie na urządzenie tych mieszkań w m.in. meble.
Podsumowanie
Przedstawione powyżej wyniki branży meblarskiej i prognozy wskazują, że rok 2019 zakończy się pomyślnie dla meblarzy, ale bez fajerwerków. Mimo iż spodziewamy się kolejnych rekordowych cyfr wartości w produkcji czy też w eksporcie to szacuje się, że dynamika wzrostów będzie niższa w porównaniu do poprzednich lat. Oceny w zakresie koniunktury również słabną, ale ostatecznie końcówka roku została w dużej mierze lepiej oceniana niż w 2018 roku.
Z pewnością 2019 rok był trudny dla branży pod wieloma aspektami. Pierwszym z nich są wzrastające koszty produkcji i pracownicze, drugim brak wykwalifikowanej kadry, trzecim spowolnienie gospodarki głównego odbiorcy mebli z Polski. Te i inne sytuacje na rynkach międzynarodowych powinny skłaniać producentów mebli już teraz do działań, bowiem bez dodatkowych zmian w modelu prowadzenia biznesu dalsza produkcja może nie być opłacalna. Należy wiedzieć, że w dzisiejszych czasach to szybcy a nie wielcy przetrwają na rynku.
Pomimo tych przeciwności, Polska pnie się do góry w rankingach międzynarodowych. Zajmujemy trzecie miejsce w rankingu eksporterów mebli na świecie po Chinach i Niemcach, a w perspektywie kilku lat mamy szansę na 2. miejsce. I to jest optymistyczna myśl.