Milena Dorozińska, Ewa Strużyńska, Tomasz Wiktorski, B+R Studio
Raport kwartalny o sytuacji w biznesie meblowym
Produkcja mebli
Ostatnie oficjalne dane GUS dostępne w momencie przygotowywania niniejszego materiału dotyczyły września 2015 r. Skumulowana wartość produkcji sprzedanej branży meblarskiej za okres 9 miesięcy 2015 r. wynosiła 25,5 mld zł (wartość bez firm mikro), co oznacza poprawę względem wyniku za okres I-IX 2014 r. z dynamika sięgającą 1,08. Wartość produkcji sprzedanej w samym tylko wrześniu wyniosła 3,2 mln zł z dynamiką 1,03. Warto wspomnieć, że zeszłoroczny wynik oscylował na poziomie 3,1 mln zł. Tegoroczny wynik jest zatem nieco lepszy w porównaniu do roku poprzedniego, ale należy zwrócić uwagę na obniżone tempo wzrostu względem prognozowanej średniej dynamiki na poziomie 1,08. Dynamika po pierwszym półroczu przekraczała poziom 1,10. Niemniej podtrzymujemy prognozę wartości produkcji sprzedanej za cały rok 2015 dla wszystkich klas wielkości podmiotów, to znaczy razem z firmami mikro na poziomie 38,5 mld złotych
Dane w podziale na klasy wielkości firmy (firmy duże, średnie i małe) pokazują, że po pierwszym półroczu b.r. we wszystkich firmach bez względu na wielkość, odnotowano wzrost wartości produkcji. Wartość produkcji łącznie w okresie I-II kw.2015 r. wyniosła 17 mld zł. Daje to 10 procentowy wzrost (w cenach bieżących) względem analizowanego okresu roku 2014. Najwyższy wzrost zaobserwowano w przypadku firm dużych i średnich traktowanych łącznie (o 11 %), z kolei w firmach małych odnotowano wzrost na poziomie 7%.
Tabela 1 Wartość produkcji sprzedanej w podziale na klasy wielkości firm
Produkcja sprzedana | I-II kw 2015 w mln zl | I-II kw 2014 w mln zł | I-II kw 2014=100 |
Firmy duże, średnie i małe | 17006,5 | 15426,1 | 110,2* |
Firmy duże i średnie | 14214,5 | 12828,4 | 110,8* |
Firmy małe | 2792,0 | 2597,7 | 107,5 |
*w cenach bieżących
Analizując dane na temat wolumenu monitorowanych przez GUS grup mebli stwierdzono, że w okresie styczeń- wrzesień 2015 r. w 3 na 4 grupach odnotowano wzrost wolumenu produkcji. Najwyższy wzrost odnotowano dla grupy: meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni, których wyprodukowano 3 mln 541 tys. sztuk. Dynamika za ten okres wyniosła 1,21. Na kolejnym miejscu znalazły się meble do siedzenia przekształcalne w miejsce do spania (dynamika 1,03). Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach odnotowały niewielki wzrost w wolumenie produkcji w porównaniu do I-IX 2014, bo o 56 tys. sztuk (dynamika 1,00). Niewielki spadek odnotowano natomiast dla grupy meble kuchenne. W okresie I-IX 2015 r. wyprodukowano mebli kuchennych mniej o 25 tysięcy sztuk w porównaniu do analogicznego okresu roku 2014. Dynamika dla tej grupy wyniosła zatem 0,99. Warto wspomnieć w przypadku mebli kuchennych, iż wcześniej to znaczy w okresie I-IX 2014 wobec I-IX 2013 r. w tej grupie mebli wystąpił największy bo aż 37 % wzrost wolumenu produkcji.
Tabela 2 Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | Jednostka miary | IX 2015 | IX 2014=100 | I-IX 2015 | I – IX 2014=100 |
Meble do siedzenia przekształcalne w miejsce do spania | tys. szt. | 299 | 96,1 | 2 447 | 102,7 |
Meble kuchenne | tys. szt. | 330 | 107,1 | 2 564 | 99,0 |
Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni | tys. szt. | 529 | 110,4 | 3 541 | 120,9 |
Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | tys. szt. | 2 088 | 93,1 | 16 322 | 100,2 |
Według publikacji „Nakłady i wyniki przemysłu” łączna liczba zatrudnionych w branży meblarskiej w okresie I półrocza 2015 roku to 139,9 tys. osób. Jest to wzrost o 6, 6 % porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego.
Odnotowano także wzrost dla przeciętnego wynagrodzenia w branży meblarskiej w pierwszym półroczu 2015 r. o 3,3 %, w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. Przeciętne wynagrodzenie za pierwsze sześć miesięcy tego roku wyniosło 2992,55 zł.
Tabela 3 Zatrudnienie w branży meblarskiej w I-II kwartale 2014 r.
Zatrudnienie | I-II kw 2015 w tys. | I-II kw 2014 w tys. | I-II kw 2014 =100 |
Firmy duże, średnie i małe | 139,6 | 130,9 | 106,6 |
Firmy duże i średnie | 113,6 | 105,5 | 107,7 |
Firmy małe | 26 | 25,4 | 102,4 |
<br>
Koniunktura w przemyśle
W październiku 2015 r. opinie na temat bieżącej produkcji zostały ocenione na poziomie 27,3 co daje wzrost o 11,4 pkt. procentowych w porównaniu do września tego roku. Podobnie w przypadku wskaźnika portfela zamówień odnotowano poprawę i w październiku 2015 r. wyniósł 22,6. Analizując wskaźniki oczekiwań odnośnie portfela zamówień i produkcji, są one lepiej oceniane począwszy od czerwca b.r. i za miesiąc październik utrzymują się odpowiednio na poziomie 26,3 oraz 25,9. Wskaźnik dotyczący nadmiaru zapasów, poza styczniem 2015 r., wciąż utrzymuje oceny ujemne. Oznacza to, że stan zapasów jest oceniany przez menadżerów jako zbyt duży. Wskaźnik ten we wrześniu i październiku równy był odpowiednio -5,0 i -8,0 podczas gdy w analogicznym okresie 2014 r. wskaźnik ten otrzymał oceny dodatnie i wyniósł 1,8 oraz 3,6. Grono osób opowiadających się za wzrostem cen w październiku b.r. zmniejszyło się (plus 3,0) wobec tego samego miesiąca poprzedniego roku (plus 4,1). Nastroje wśród producentów odnośnie zobowiązań firm poprawiają się i w październiku wskaźnik ten przyjął wartość plus 10,3. Oznacza to lepszy wynik niż we wrześniu b.r. (plus 4,6) jak i lepszy od wyniku z analogicznego okresu roku 2014 (plus 8,8).
Wskaźnik dotyczący oczekiwania zobowiązań od trzech miesięcy (sierpień- październik 2015) utrzymuje oceny na dość zbliżonym poziomie – odpowiednio: 22,3; 23,7 i 19,8. Wartość ta w październiku tego roku była o 4 pkt. procentowe wyższa niż w październiku poprzedzającego roku, ale i tym samym o blisko 4 pkt. procentowe niższa, w porównaniu do sierpnia 2015 roku. Wskaźnik odnośnie zatrudnienia od lipca 2013 r. utrzymuje wartości dodatnie, co potwierdzają wyżej prezentowane informacje o rosnącym zatrudnieniu. W październiku b.r. omawiany wskaźnik równy był plus 11,2, a w poprzedzających miesiącach sierpień i wrzesień plus 9,3 oraz 18,3. Co wskazuje na kontynuację trendu wzrastającego w liczbie miejsc pracy w branży meblarskiej. Analizując ocenę ogólnego wskaźnika koniunktury w październiku 2015 r. wyniosła ona plus 18,1 i jest to wyższa ocena o 2,3 pkt. procentowych niż w analizowanym miesiącu roku poprzedniego. Z kolei opinie przedsiębiorców na temat ogólnej sytuacji gospodarczej w październiku b.r. od początku roku odnotowały najwyższe oceny (plus 14,7) i tym samym są lepsze wobec października 2014 r. (plus 9,2). Odnotowana we wrześniu oceny były najwyższe w okresie ostatnich 5 lat.
Handel zagraniczny
Bazując na wstępnych danych GUS za pierwsze półrocze 2015 r. dotyczących wartości mebli, zarówno eksporterzy jak i importerzy mogą być zadowoleni, gdyż wartość wymiany handlowej meblami jest istotnie wyższa od analogicznego okresu 2014 roku. Omawiane dane obejmują pełne grupy towarowe CN 9401, 9402, 9403 i 9404, które stosowane są w statystyce międzynarodowej do określania wartości wymiany zagranicznej głównie mebli. Warto nadmienić, iż oprócz mebli wartości te uwzględniają fotele do pojazdów mechanicznych, meble medyczne, śpiwory i materiały pościelowe.
Wartość eksportowanych towarów z grup CN9401-9404 po sześciu miesiącach 2015 r. wyniosła 18 233 mln złotych, co oznacza wzrost o 8% porównując do wyników z analogicznego okresu 2014 r. Z kolei wartość eksportu mebli analizowana w walutach zagranicznych, uzyskała dynamikę dodatnią 1,08 licząc w euro natomiast w przypadku dolara zaobserwowano dynamikę negatywną 0,89.
Prognozowana w najnowszym bezpłatnym raporcie B+R Studio „Prognoza eksportu mebli 2015” wartość eksportu mebli z Polski na koniec 2015 r. wyniesie 36 mld zł (8,6 mld euro; wartość dotyczy tylko mebli, tj. bez foteli samochodowych, śpiworów i materiałów pościelowych). Daje to dynamikę na poziomie 1,08. Z kolei wśród największych 20 odbiorców polskich mebli, w ścisłej trójce znalazły się kraje takie jak: Niemcy, Wielka Brytania i Francja. Zagrożeniem dla perspektyw eksportu jest jednak sytuacja gospodarcza w Chinach. Aktualnie trwająca tam sytuacja: zahamowanie chińskiej gospodarki, krach na chińskiej giełdzie i osłabienie waluty – trwająca od lipca bieżącego roku, może istotnie wpłynąć nie tylko na wymianę handlową z tym Krajem, ale również na światową wymianę handlową.
W przypadku importu wartość mebli dostarczonych do Polski w okresie I-II kw. bieżącego roku liczona w złotówkach, wyniosła ona 3 270 mln zł co daje wzrost o aż 17% względem analogicznego okresu roku 2014! Wartość importu w euro charakteryzuje się tą samą 17 % dynamiką (z uwagi na porównywalny średnioważony kurs wymiany euro/złoty w analizowanym okresie). Przedstawiając dynamikę wartości w dolarach amerykańskich również i jak w przypadku eksportu, tak i w przypadku importu zauważyć trzeba dynamikę zjawiska o wartością 0,96 (konsekwencja umocnienia dolara). Skumulowana wartość importu liczona w euro wyniosła 784 mln, zaś w dolarach 882 mln USD.
Tabela 4 Dynamika handlu zagranicznego – dane wstępne
Handel zagraniczny | ||||||
mln PLN | dynamika r/r | mln EUR | dynamika r/r | mln USD | dynamika r/r | |
2015 (dane wstępne I-II kwartał) | ||||||
eksport | 18 233 | 1,08 | 4 372 | 1,09 | 4 923 | 0,89 |
import | 3 270 | 1,17 | 784 | 1,17 | 881,8 | 0,96 |
2014 (dane wstępne I-II kwartał) | ||||||
eksport | 16 853 | 4 029 | 5 541 | |||
import | 2 804 |
| 670 |
| 922 |
|
Tabela 5 Średnioważone kursy walut w złotych
Waluta | 2015 III kwartał | 2014 III kwartał | dynamika r/r |
Dolar amerykański (USD) | 3,7646 | 3,1508 | 1,19 |
Euro (EUR) | 4,1879 | 4,1758 | 1,00 |
Źródło: na podstawie NBP
Z zestawienia ze sobą: salda produkcji sprzedanej, importu i eksportu (produkcja – eksport + import) wynika, że na rynku krajowym obroty wzrosły o 9% w porównaniu do I półrocza 2014 r. Tym samym wartość obrotów ukształtowała się na poziomie 10,5 mld zł. Wartość ta niejednoznacznie wskazuje, czy zwiększony popyt na meble dotyczy klientów indywidualnych czy instytucjonalnych. Biorąc pod uwagę informacje na temat stagnacji na rynku mebli klientów indywidualnych, można spodziewać się zwiększonej roli podwykonawstwa bądź też wzrostu popytu na meble wśród instytucji.
Tabela 6 Zestawienie wartości produkcji, importu i eksportu mebli.
| I półrocze 2014 w mld zł | I półrocze 2015 w mld zł | 2014=100 |
Produkcja sprzedana | 23,7 | 25,5 | 107,6 |
Import* | 2,8 | 3,3 | 116,7 |
Eksport* | 16,9 | 18,2 | 108,2 |
Obroty na rynku krajowym | 9,6 | 10,5 | 109,2 |
Koniunktura w handlu i konsumencka. Budownictwo
Koniunktura konsumencka
Wskaźniki koniunktury konsumenckiej (wskaźnik bieżący jak i wyprzedzający) odnotowały w październiku b.r. polepszenie nastrojów. Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) wyniósł -9,4 co oznacza wzrost o 0,5 pkt. procentowych wobec września. Oznacza to również, że wartość tego wskaźnika osiągnęła wyższą wartość o 4,7 pkt. procentowych względem października 2014 r. Analizując składowe tego wskaźnika w październiku 2015 roku, poprawę względem poprzedzającego miesiąca b.r. odnotowano dla: przyszłej zmiany sytuacji finansowej gospodarstwa domowego o 1,4 pkt. proc., dla zmiany ogólnej przyszłej sytuacji ekonomicznej w kraju o 0,9 pkt. procentowego oraz dla składowej obecnego dokonywania ważnych zakupów – poprawa o 0,6 pkt. proc. Pogorszenie o 0,3 pkt. proc. względem września 2015 r., zaobserwowano dla obecnej zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju (-18,8 we wrześniu oraz -19,1 w październiku 2015).
Jeśli chodzi o wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej opisujący oczekiwane w najbliższych miesiącach tendencje konsumpcji indywidualnej, również odnotowano niewielkie bo o 0,3 pkt. proc. polepszenie względem września b.r.
Spośród składowych tego wskaźnika poprawę zaobserwowano – jak w przypadku BWUK, dla zmiany ogólnej przyszłej sytuacji ekonomicznej w kraju (o 0,9 pkt. proc.), ale również o 0,2 pkt. proc. dla zmiany poziomu bezrobocia (-20,1 w październiku 2015 r., względem -20,3 we wrześniu 2015 r.). Pogorszenie w omawianym okresie wystąpiło dla składowej dotyczącej możliwości oszczędzania pieniędzy. We wrześniu b.r. wskaźnik ten wyniósł -24,3 a w październiku b.r. -24,7.
Należy nadmienić, iż w przypadku wskaźników bieżącego i wyprzedzającego ufności konsumenckiej jak i we wszystkich składowych tych wskaźników, odnotowano polepszenie w październiku 2015 r. względem analogicznego miesiąca 2014 r.
Handel
Na tle nastrojów konsumentów w odniesieniu do ocen bieżących warto przyjrzeć się wynikom badań koniunktury w handlu detalicznym. Branża ta obejmuje sprzedaż detaliczną towarów RTV, AGD, meble i inne towary domowego użytku. Ogólny klimat koniunktury w handlu detalicznym w październiku 2015 r. wyniósł 14,8, a w poprzedzającym miesiącu oceny były o 6,2 pkt. procentowego lepsze. Pod względem wielkości przedsiębiorstwa w średnich od 50 do 249 pracujących (plus 5,9) i dużych jednostkach handlowych powyżej 250 pracujących (plus 19) zadeklarowano pozytywne oceny koniunktury. Bieżąca ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstwa w handlu detalicznym w branży „Artykuły gospodarstwa domowego ogółem” przyjmuje od II kwartału b.r. wartość dodatnią. W październiku wyniosła ona 23,1. W przypadku oceny przewidywanej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa w październiku br. wyniosła 6,4 co daje gorszą o 2,9 pkt. proc. notę w porównaniu do września 2014 r. Wskaźnik odnoszący się do przewidywań w zakresie popytu na towary w październiku br. przyjął wartość plus 26,2 wobec plus 8,3 w poprzedzającym miesiącu. Natomiast wskaźnik dotyczący przewidywanych cen towarów został oceniony gorzej o 0,2 pkt. proc. i równy był 0,0 pkt. proc. Wśród najczęściej wymienianych barier w tej branży w październiku 2015 r. znalazły się: niedostateczny popyt (68,9), konkurencja na rynku (61,2) i koszty zatrudnienia (55,2). W sierpniu i wrześniu 2015 r. dużo lepiej oceniono wskaźnik bieżącej ilości sprzedawanych towarów w branży „Artykuły gospodarstwa domowego”. Mianowicie oceniono je na plus 30,8 i plus 25,7. Natomiast ocena tego wskaźnika w październiku ukształtowała się na poziomie plus 16,3. Lepsze oceny dotyczące ilości sprzedawanych towarów powinny jednocześnie sugerować, że zmniejszają się bieżące zapasy towarów. Od początku 2015 r., oceny na temat poziomu zapasów towarów są ujemne i oscylują na poziomie -3,3 do -0,4. W październiku wskaźnik ten wyniósł – 0,5.
Budownictwo
Budownictwo jest ważnym czynnikiem mającym wpływ na popyt na meble w Polsce. Liczba mieszkań oddawanych do użytku w analizowanym okresie styczeń-wrzesień 2015 r. odnotowała wzrost o 1,4 % w porównaniu do 2014 r. Łączna liczba nowych mieszkań za ten okres wyniosła 101 508. Sytuacja w budownictwie w omawianym zakresie jest lepsza w porównaniu do 2014 r., aczkolwiek wzrost nowych mieszkań w analizowanym okresie zaobserwowano tylko w przypadku mieszkań indywidualnych i przeznaczonych na sprzedaż lub wynajem (dynamika dla obu 1,04). Jeśli chodzi o liczbę wydanych pozwoleń na budowę, wyniosła ona 138 tys. co oznacza wzrost o 14,8% w okresie styczeń-wrzesień 2015 r., względem analogicznego okresu roku ubiegłego. Z kolei liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto w okresie styczeń-wrzesień 2015 r. to 128 tysięcy. Tym samym daje to wzrost o 11,8% w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego.
Podsumowując rok 2015 można stwierdzić, iż rok 2015 był dobrym rokiem dla polskiej branży meblarskiej. Wskaźniki koniunktury przemysłowej wypadają w analizowanym okresie lepiej względem analogicznego okresu 2014 r, co świadczy o dobrych nastrojach menadżerów firm meblarskich. Potwierdzają to dalsze plany odnośnie zwiększania zatrudnienia. Uważnie należy jednak patrzeć na konsekwencje sytuacji gospodarczej w Chinach i spadające tempo wzrostu eksportu, mogące wskazywać na ostudzenie koniunktury. Zaskakująco wysoki okazał się w mijającym roku wzrost importu. Pozytywnym bodźcem dla krajowego rynku jest liczba mieszkań oddanych do użytku jak i mająca wpływ na kolejne lata liczba wydanych pozwoleń na budowę. Wskaźniki koniunktury konsumenckiej poprawiają się powoli, bezrobocie spada, wynagrodzenia wzrastają, a więc hamulcem wzrostu wartości rynku meblarskiego będzie tylko bilans demograficzny. O prognozach na rok 2016 więcej napiszemy w kolejnym wydaniu Biznes meble.pl