Autorzy: Mateusz Strzelczyk, Tomasz Wiktorski, B+R Studio
2023 rok był dla polskiej branży meblarskiej był rokiem korekty, w którym wszystkie negatywne wydarzenia ostatnich lat, zaczynając od pandemii, a na wybuchu wojny na Ukrainie kończąc zebrały swoje żniwo i wyraźnie przełożyły się liczby. Spadła wartość produkcji sprzedanej, spadł eksport (w złotówkach) i spadł import. Proces cięć w zatrudnieniu rozpoczęty jeszcze w II kwartale 2022 roku był kontynuowany przez cały rok 2023. W ostatnich miesiącach ubiegłego roku dynamika spadków, co prawda wyhamowała, ale o jakimkolwiek odbiciu nie może być (jeszcze) mowy i znalazło to swoje potwierdzenie w najnowszych danych udostępnionych przez Główny Urząd Statystyczny, które tradycyjnie jako B+R Studio dla Państwa przeanalizowaliśmy.
Produkcja mebli
Poniższa analiza dotyczy wartości produkcji sprzedanej mebli wypracowanej przez firmy duże, średnie i małe, z wyłączeniem firm mikro. Według opublikowanych przez GUS danych, wartość produkcji sprzedanej mebli w 2023 roku wyniosła 59 250,3 mln złotych. W porównaniu do 2022 roku, kiedy to wartość produkcji sprzedanej mebli wyniosła 63 092,0 jest to spadek wynoszący około 6%.
Na podstawie danych GUS-u przeprowadzono również analizę wyniku wartości produkcji sprzedanej wyłącznie ostatniego kwartału 2023 roku. Na przestrzeni trzech ostatnich miesięcy 2023 roku wypracowana przez branżę meblarską wartość produkcji sprzedanej mebli wyniosła 14 945,0 mln złotych, co przełożyło się na spadek w porównaniu do analogicznego okresu 2022 roku również o 6%.
Wartość produkcji sprzedanej mebli | ||||||
Produkcja sprzedana firm dużych, średnich i małych | 2023r.<br>[mln PLN] | 2022r. <br>[mln PLN] | 2022r. = 100 | IV kw.<br>2023r. [mln zł] | IV kw.<br>2022r. [mln PLN] | IV kw.<br>2022r. = 100 |
59 250,3 | 63 092,0 | 0,94 | 14 945,0 | 15 946,3 | 0,94 | |
Źródło: Opracowanie B+R Studio na podstawie danych GUS-u. |
Dane dotyczące wolumenu produkcji w całym 2023 roku nie zaskakują. We wszystkich czterech badanych grupach mebli odnotowano spadki w stosunku do 2022 roku. Najmniejszy spadek wolumenu ponownie odnotowano w największej grupie, czyli mebli drewnianych, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach. W 2023 roku mebli tej grupy wyprodukowano w ilości 36 175 tys. sztuk i było to o 4% mniej niż w 2022 roku. Mebli do siedzenia przekształcalnych w miejsca do spania w ubiegłym roku wyprodukowano 2 860 sztuk i przełożyło się to na spadek o 5% w stosunku do 2022 roku. Największe spadki w 2023 roku zaobserwowano w przypadku mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w sypialni (wyprodukowano 6 650 tys. sztuk) oraz mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w kuchni (wyprodukowano 2 887 tys. sztuk). Spadek procentowy dwóch w/w grup w stosunku do 2022 roku wyniósł odpowiednio 8% i 14%
Przyglądając się danym wyłącznie z IV kwartału 2023 roku można zauważyć, że również wszystkich grupach odnotowano spadki, jednakże ich rozkład jest nieco inny. Najmniejszy spadek odnotowano w grupie mebli drewnianych w rodzaju stosowanych kuchni wyprodukowanych w ilości 733 tys. sztuk i wyniósł on 4%. W pozostałych badanych grupach mebli, tj. meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni (wyprodukowano 1 602 tys. sztuk), meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach (wyprodukowano 8 907 tys. sztuk) oraz meble do siedzenia przekształcalne w miejsca do spania (wyprodukowano 714 tys. sztuk) spadki w stosunku do tego samego okresu 2022 roku wyniosły kolejno 6%, 7% i 9%. Zaznaczamy, że cztery omawiane w tym opracowaniu grupy mebli stanowią około 25% całości wolumenu produkcji branży meblarskiej.
Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | 2023 r.(tys. szt.)<br> | 2022 r.(tys. szt.)<br> | 2022 r. = 100 | IV kw.<br>2023 r. (tys. szt.) | IV kw. 2022 r. (tys. szt.) | IV kw. <br>2022= <br>100 |
Meble do siedzenia przekształcalne w miejsca do spania | 2 860 | 3 006 | 0,95 | 714 | 786 | 0,91 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w kuchni | 2 887 | 3 335 | 0,86 | 733 | 762 | 0,96 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni | 6 650 | 7 261 | 0,92 | 1 602 | 1 706 | 0,94 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | 36 175 | 37 547 | 0,96 | 8 907 | 9 543 | 0,93 |
Źródło: Opracowanie B+R Studio na podstawie danych GUS-u.
Zatrudnienie w branży meblarskiej
Przedstawione liczby w tabeli „Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej” nie uwzględniają właścicieli i współwłaścicieli, jak również pracujących członków ich rodzin. Dane te nie obejmują także zatrudnionych poza granicami Polski oraz zatrudnionych w organizacjach społecznych, politycznych, związkach zawodowych i innych. Wskaźnik przeciętnego zatrudnienia w branży meblarskiej obejmują osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy oraz w niepełnym, po przeliczeniu na pełnozatrudnionych.
Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej
Średnie zatrudnienie | 2023 r. (w tys.) | 2022 r. (w tys.) | 2022 r. = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 151 | 163 | 0,93 |
Źródło: Opracowanie B+R Studio na podstawie danych GUS-u.
Trudna sytuacja na rynku 2023 roku zmusiła firmy branży meblarskiej do znacznych cięć w zatrudnieniu. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego średnia liczba etatów w branży meblarskiej w 2023 roku wyniosła 151 tys. i przełożyło się to spadek w stosunku do 2022 roku aż o 7%.
Warto podkreślić, że średnia liczba etatów w 2023 roku nie odpowiada liczbie aktualnej. Według najnowszych danych GUS-u (za grudzień 2023 roku) liczba etatów była wyraźnie niższa od średniej rocznej i wyniosła 147 tys. Oznacza to, że w nieco ponad półtora roku liczba etatów w branży meblarskiej zmniejszyła się o 18 tys.
Przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej
Wynagrodzenie brutto | 2023 r. <br>(w zł) | 2022 r. (w zł)<br> | 2022 r. = 100 | IV kw. 2023 r. (w zł)<br> | IV kw. 2022 r.(w zł)<br> | IV kw. <br>2022 r. = 100 |
5 495,1 | 4 943,5 | 1,11 | 5 733,6 | 5 022,1 | 1,14 |
Źródło: Opracowanie B+R Studio na podstawie danych GUS-u.
Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej w 2023 roku wyniosło 5 495,1 złotych brutto i było to więcej o około 11% w porównaniu do 2022 roku. Dodatkowo przeanalizowano najnowsze dane GUS-u dotyczące tylko IV kwartału 2023 roku, aby lepiej zobrazować aktualną wysokość wynagrodzeń. Przeciętne wynagrodzenie w IV kwartale 2023 roku było wyraźnie wyższe, niż średnia roczna, gdyż wyniosło 5 733,6 złotych brutto, a to przełożyło się na wzrost o około 14% w stosunku do analogicznego okresu 2022 roku.
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Wszystkie wskaźniki koniunktury są obliczane jako saldo odpowiedzi negatywnych oraz pozytywnych, które udzielane są przez menadżerów firm. Nie są uwzględniane odpowiedzi neutralne. Ze względu na brak danych GUS-u za miesiąc styczeń 2024, badany okres objął wyłącznie listopad i grudzień 2023 roku.
Pierwszymi przeanalizowanymi ocenami koniunktury w przemyśle meblarskim były tradycyjnie oceny bieżące.
W badanym okresie oceny menadżerów dotyczące bieżącego portfela zamówień były negatywne, jednakże po raz pierwszy od blisko trzech lat jednocyfrowe. W listopadzie i grudniu odnotowane oceny powyższego wskaźnika to kolejno -3,0 i -8,5. Podobnie wyglądała sytuacja w przypadku wskaźnika bieżącej produkcji, który w listopadzie oceniono na -3,2, natomiast w grudniu nastąpiło pogorszenie do -11,0. W badanym okresie również negatywnie menadżerowie oceniali bieżącą sytuację finansową przedsiębiorstwa. Odnotowane przez GUS oceny tego wskaźnika to odpowiednio -5,9 i -5,3. Kolejnym badanym wskaźnikiem jest bieżący stan zapasów wyrobów gotowych. Trzeba nadmienić, że interpretacja ocen dotyczących tego wskaźnika wygląda inaczej niż w przypadku pozostałych. Oceny dodatnie wskazują na niedobór zapasów, ujemne zaś na ich nadmiar. Podsumowując oceny najbliższe wartości 0 są ocenami najlepszymi. W listopadzie menadżerowie wskazywali na nadmiar zapasów wyrobów gotowych (-8,8). W grudniu natomiast na poziom bardzo bliski optymalnemu (-1,1)
Po ocenach bieżących, trzeba przyjrzeć się oczekiwaniom menadżerów dotyczących portfela zamówień, produkcji, sytuacji finansowej przedsiębiorstwa, cen oraz zatrudnienia. Ocena przewidywanego portfela zamówień krajowych i zagranicznych w listopadzie wskazywała na ich nieznaczny wzrost (2,3), a w grudniu na wyraźny spadek (-9,4). W listopadzie i grudniu 2023 roku menadżerowie przewidywali, że sytuacja finansowa przedsiębiorstwa nieznacznie się pogorszy, co przełożyło się na oceny, które wyniosły odpowiednio -2,5, i -4,2.
Pomimo bardzo dużych cięć etatów w latach 2022-2023 oceny wskazywały, że proces redukcji zatrudnienia będzie kontynuowany. W badanym okresie listopad-grudzień 2023 wyniosły kolejno -9,0 i -14,0.
Ostatnimi wskaźnikami ujętymi w badaniu koniunktury w przemyśle meblarskim są: ogólny klimat koniunktury i ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstwa. W obu przypadkach odnotowane oceny były negatywne. Ogólny klimat koniunktury w badanym okresie został oceniony na -2,9 i -5,2. Ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstwa natomiast zauważalnie gorzej. Odnotowane oceny menadżerów w tym przypadku kształtowały się na poziomie -11,2 i -9,0.
Handel zagraniczny
W ocenie sytuacji w branży meblarskiej równie ważną rolę odgrywa handel zagraniczny. Analizę przeprowadzono na podstawie oficjalnych danych GUS dotyczących eksportu i importu mebli. Przedstawione w tabeli poniżej dane dotyczą grup mebli takich jak:
- 9401 – meble do siedzenia,
- 9402 – meble medyczne,
- 9403 – meble pozostałe,
- 9404 – materace.
Z wymienionych grup wyłączono fotele samochodowe, fotele używane w lotnictwie, ich części oraz pościele i śpiwory.
W poniższym rozdziale przeanalizowane zostały dane dotyczące wartości importu i eksportu w okresie od stycznia do listopada 2023 roku i porównano je do analogicznego okresu roku poprzedniego. W drugim porównaniu zestawiono sumę importu i eksportu dwóch pierwszych miesięcy IV kwartału 2023 roku, tj. październik i listopad, którą porównano do analogicznego okresu roku poprzedniego. W obu przypadkach ze względu na brak dostępności nie ujęto danych za grudzień 2023 roku.
Według najnowszych danych GUS-u wartość eksportu mebli od stycznia do listopada 2023 roku wyniosła 12 721,1 mln euro i w stosunku do tego samego okresu 2022 roku przełożyło się to na niewielki, 1-procentowy wzrost. Ze względu na niższy kurs euro 2023 roku w stosunku do 2022 roku, po przeliczeniu tej wartości na złotówki odnotowano spadek. Wartość eksportu od stycznia do listopada 2023 roku wyniosła 58 092,3 mln złotych i było to o około 2% mniej, niż w analogicznym okresie 2022 roku.
O ile w przypadku eksportu możemy mówić o utrzymaniu się w 2023 roku (niemal) wartości z 2022 roku, to w przypadku importu mówimy już wyłącznie o spadku i znaczącym. Według najnowszych danych GUS-u wartość importu mebli do Polski w okresie styczeń-listopad 2023 roku wyniosła 3 039,9 mln euro, co przełożyło się to na spadek o 8% w porównaniu do tego samego okresu 2022 roku. Po przeliczeniu złotówki, otrzymano wartość 13 872,2 mln złotych i w stosunku do analogicznego okresu 2022 roku spadek ten okazał się być jeszcze większy, bo 12-procentowy.
Ze względu na różnice kursowe, jeszcze większy różnice w dynamice widoczne są, gdy przyjrzymy się tylko dwóm pierwszym miesiącom IV kwartału 2023 roku. Sumaryczna wartość eksportu w październiku i listopadzie wyniosła 2 461,6 mln euro i był to wzrost w stosunku do tego samego okresu 2022 roku wynoszący 3%. Po przeliczeniu na złotówki natomiast spadek, wynoszący 3%. W przypadku importu łącznie w październiku i listopadzie 2023 roku zaimportowano meble o łącznej wartości 591,4 mln euro, co przełożyło się na spadek tylko o 3% w porównaniu do tego samego okresu 2022 roku. W złotówkach ten spadek był znacznie większy i wyniósł aż 9%.
| Jedn. | I-XI 2023 r. | I-XI 2022 r. | dynamika r/r | X-XI 2023 r. | X-XI 2022 r. | dynamika r/r |
Import | mln EUR | 3 039,9 | 3 317,7 | 0,92 | 591,4 | 608,4 | 0,97 |
mln PLN | 13 872,2 | 15 549,6 | 0,89 | 2 637,6 | 2 891,4 | 0,91 | |
Eksport | mln EUR | 12 721,1 | 12 637,9 | 1,01 | 2 461,6 | 2 378,1 | 1,03 |
mln PLN | 58 092,3 | 59 216,1 | 0,98 | 10 978,4 | 11 298,4 | 0,97 |
Źródło: Opracowanie B+R Studio na podstawie danych GUS-u.
Koniunktura konsumencka
Ważnym elementem w ocenie stanu sektora meblarskiego są dane dotyczące koniunktury konsumenckiej, czyli bieżących nastrojów konsumentów oraz ich oczekiwań na przyszłość.
Bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) jest to średnia sald ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, zmian ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz obecnego dokonywania ważnych zakupów. Badany okres przypadł na listopad 2023-styczeń 2024 roku.
W badanym okresie roku wszystkie składające się na BWUK wskaźniki, tj. zmiana sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich i najbliższych 12 miesiącach, zmiana ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju w ostatnich i przyszłych 12 miesiącach oraz dokonywanie ważnych zakupów, były oceniane negatywnie, aczkolwiek widoczna była poprawa. Oceny zmiany sytuacji finansowej gospodarstwa domowego wyniosły w badanym okresie odpowiednio -11,7, -12,7 i -10,3 (w ostatnich 12 miesiącach) oraz -5,9, -3,9 i -1,0 (w przyszłych 12 miesiącach). Kolejnymi wskaźnikami były zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju w ostatnich i przyszłych 12 miesiącach. Konsumenci oceniali je w okresie listopad 2023-styczeń 2024 na kolejno -29,2, -30,5 i -27,0 (w ostatnich 12 miesiącach) oraz -14,6, -9,8 i -8,7 (w przyszłych 12 miesiącach). Ostatni badany wskaźnik dotyczył obecnie dokonywanych ważnych zakupów i w tym przypadku oceny wyniosły odpowiednio -14,2, -19,3 i -16,2, co oznacza, że konsumenci w okresie świąteczno-noworocznym wskazywali bardzo dużą potrzebę ograniczania zakupów. BWUK będący średnią pięciu wyżej wymienionych wskaźników wyniósł kolejno -15,1, -15,2 i -12,6.
Drugą częścią badania koniunktury konsumenckiej jest wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej (WWUK), który składa się ze średniej sald ocen dotyczących przewidywań w zakresie: zmiany w perspektywie najbliższych 12 miesięcy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju, poziomu bezrobocia i zmiany możliwości związanych z oszczędzaniem pieniędzy. Badany okres również przypadł na listopad 2023-styczeń 2024.
W przypadku wyprzedzającego wskaźnika ufności konsumenckiej (WWUK) oceny były mniej negatywnie i pojawił się jeden pozytywny wyjątek. Pierwszym badanym wskaźnikiem była zmiana sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, który w okresie listopad 2023-styczeń 2024 został oceniony przez konsumentów na poziomie -5,9, -3,9 i -1,0. Kolejnym wskaźnikiem ocenianym przez konsumentów była zmiana ogólnej sytuacji ekonomicznej w kraju. Odnotowane w tym przypadku oceny kształtowały się na poziomie -16,6, -9,8 i -8,7. Oceny wskaźnika wzrostu bezrobocia wskazują, że konsumenci nadal mają widoczne obawy w tej kwestie. Odnotowane przez GUS oceny w tym przypadku to odpowiednio -11,1, -10,5 i -7,7. Wspomniany wyżej pozytywny wyjątek dotyczył wskaźnika dotyczącego oszczędzania pieniędzy. W listopadzie i grudniu 2023 roku oceny były jeszcze minimalnie negatywne i wyniosły -2,0 i -1,5. W styczniu 2024 roku natomiast po raz pierwszy od sierpnia 2021 roku odnotowano ocenę dodatnią wynoszącą 2,3. Średnia powyższych ocen będących składowymi WWUK w okresie listopad 2023-styczeń 2024 wyniosła -7,4, -6,4 i -3,4.
Podsumowując, zarówno w przypadku ocen BWUK, jak i ocen WWUK nadal widoczny jest pesymizm konsumentów, jednak z każdym miesiącem był on mniejszy i można się spodziewać, że kolejne miesiące 2024 roku przyniosą dalszy jego spadek. W przypadku niektórych wskaźników powinny pojawić się również oznaki bardzo ostrożnego optymizmu w postaci dodatnich ocen.
Koniunktura w handlu
Dane z zakresu koniunktury handlu pozwalają szerzej spojrzeć na polską branżę meblarską. Przeprowadzono analizę ocen sześciu wskaźników opisujących handel artykułami gospodarstwa domowego, których częścią składową są meble. Badany okres przypadł na listopad 2023 – grudzień 2023. Podobnie jak w przypadku koniunktury przemysłowej GUS nie udostępnił danych za styczeń 2024.
Pierwszym wskaźnikiem była bieżąca ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstw i w badanym okresie została ona oceniona negatywnie, kolejno -15,6 -8,6. W przypadku przewidywanej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa odnotowane oceny to odpowiednio -11,9 i -6,8. Oceny wskaźnika bieżącej ilości sprzedawanych towarów w badanym okresie uległy znaczącym zmianom. W listopadzie handlowcy zgłaszali niską sprzedaż, co uwidoczniło się w ocenie -16,6. W grudniu natomiast sytuacja znacznie się poprawiła i ta ocena była pozytywna (0,7), na co wpływ miał z pewnością okres świąteczny. W badanym okresie handlowcy niezmiennie wyrażali potrzebę podnoszenia cen sprzedawanych towarów (oceny dodatnie wskazują na potrzebę podnoszenia cen, oceny ujemne na ich obniżanie), jednakże były one relatywnie niskie – kolejno 6,9 i 7,3. Oceny wskaźnika przewidywanego popytu w badanym okresie wskazywały na minimalny spadek popytu. W badanym okresie odnotowano oceny powyższego wskaźnika na poziomie odpowiednio -0,5, i -1,7. Ostatnim analizowanym wskaźnikiem w koniunkturze w handlu był ogólny klimat koniunktury. Odnotowane oceny w badanym okresie poprawiły się i wyniosły kolejno -13,8, -7,7.
Budownictwo
Badając czynniki wpływające na polską branżę meblarską nie można pominąć sytuacji na rynku budowlanym. Obserwując rynek mieszkaniowy można przewidzieć wzrost lub spadek wydatków społeczeństwa na meble.
Według najnowszych danych GUS-u w 2023 roku liczba oddanych do użytku mieszkań wyniosła 220 379, co oznacza spadek o około 7,6% w porównaniu do 2022 roku, w którym to oddano do użytku 238 584 mieszkań.
Drugą badaną wartością dotyczącą rynku budowlanego jest liczba mieszkań, których budowa została rozpoczęta. Ilość rozpoczętych budów w 2023 roku wyniosła 189 093, co oznacza spadek o 5,6% w porównaniu do 2022 roku (200 288).
Ostatnim, ważnym w kontekście dalszej przyszłości elementem badania sytuacji na rynku budowlanym jest liczba mieszkań, na których realizację wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym. W 2023 roku liczba ta wyniosła 241 097, co oznacza spadek w stosunku do 2022 roku (297 416) o 18,9%.
Dane GUS-u dotyczące budownictwa mieszkaniowego wskazują, że 2023 roku był bardzo trudny również dla branży budowlanej. Liczba mieszkań oddanych do użytku w 2023 roku spadła dość znacząco, mimo że jeszcze w pierwszej połowie 2023 roku notowano niewielkie wzrosty. Dane dotyczące mieszkań, których budowę rozpoczęto oraz mieszkań, na realizację których wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym wskazują na prawdopodobny, pozytywny wpływ tzw. „kredytu 2%” w IV kwartale 2023 roku. W całym ubiegłym roku ich ilość spadła odpowiednio o 5,6% i 18,9%, jednakże w poprzednim badaniu podsumowującym I-III kwartał te spadki były znaczne wyższe i wyniosły kolejno 15,7% i 26,4%.
Podsumowanie
Zaprezentowane dane za cały 2023 rok nie zostawiają złudzeń. To był bardzo trudny rok dla polskiej branży meblarskiej. Wartość produkcji sprzedanej mebli spadła o 6%. B+R Studio szacuje, że po doliczeniu nieujętych w tym opracowaniu firm mikro będzie jeszcze wyższy, bo ponad 7-procentowy (spadek z 69,0 mld w 2022 roku do 64,0 mld w 2023 roku). Za wyjątkiem wartości eksportu, która w okresie styczeń-listopad utrzymała się na zbliżonym poziomie sprzed roku, spadły wolumeny produkcji, znacznie wartość importu i zatrudnienie w branży meblarskiej. W koniunkturze pojawiły się pozytywne „przebłyski”, ale to bardziej zasługa wzmożonego okresu zakupowego związanego ze Świętami Bożego Narodzenia, niż faktyczna zapowiedź szybkiej poprawy. Sytuacja w budownictwie była bardzo zła, choć trzeba zaznaczyć, że „kredyt 2%” bez wątpienia i przynajmniej tymczasowo poprawił sytuację.
A co branży meblarskiej przyniesie rok 2024? Prognozy opracowane na potrzeby flagowego raportu B+R Studio „Polskie Meble Outlook 2024” wskazują, że zatrzymanie spadków, co oznacza de facto stabilizację. Stabilizacja jest oczywiście dobra, ale jeszcze lepsze (które w tym przypadku nie jest dobrego wrogiem) byłoby odbicie. Oznak takowego spodziewamy się dopiero w drugiej połowie 2024 roku, a faktycznego powrotu na ścieżkę wzrostów jeszcze później, bo w 2025 roku.