Tomasz Wiktorski, B+R Studio
Główny Urząd Statystyczny zrewidował dane o produkcji sprzedanej firm meblarskich w 2018 roku.
To aż 49,6 miliarda złotych! Wynik bardzo nas zaskoczył za sprawą firm mikro. oraz mebli biurowych i sklepowych. Natomiast pierwsze półrocze 2019 roku firmy duże i średnie zakończyły ze wzrostem 4,7%.
Według danych GUS wartość produkcji sprzedanej w 2018 roku dla pełnej zbiorowości firm tj. podmiotów dużych, średnich, małych i mikro, wyniosła 49,6 mld złotych, podczas gdy rok wcześniej było to 45,2 mld zł. Oznacza to wzrost aż o 9,8% w cenach bieżących względem 2017 roku. Takiego wyniku nie spodziewali się analitycy! Oznacza to, że wynik wypracowany przez firmy mikro wyniósł 5,1 mld złotych, a nie jak wcześniej szacowano 3,6 mld zł. Przy sygnałach płynących z rynku nie spodziewamy się, aby sytuacja firm mikro poprawiła się tak radykalnie, aby zanotowały w ciągu roku o ponad 40% lepszy wynik i upatrujemy przyczyn w wychodzeniu firm z szarej strefy.
Kolejnym zaskoczeniem były opublikowane roczne dane o wartości produkcji sprzedanej według grup mebli.
2017 | 2018 | 2018=100 | |
Meble do siedzenia i ich części; części pozostałych mebli | 19 318 550,0 | 20 019 263,9 | 1,04 |
Meble biurowe i sklepowe | 1 591 689,2 | 7 427 765,7 1 783 585,6 | 4,67 1,12 |
Meble kuchenne | 997 505,7 | 1 055 123,1 | 1,06 |
Materace | 3 364 174,2 | 3 450 840,7 | 1,03 |
Pozostałe meble | 15 685 049,8 | 16 571 275,5 | 1,06 |
źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego
We wszystkich grupach monitorowanych przez GUS zaobserwowano wzrost wartości produkcji sprzedanej za 2018 rok. Jednakże największym zaskoczeniem jest wzrost wartości w kategorii mebli biurowych i sklepowych. Według GUS w 2018 r. wyprodukowano tego rodzaju meble o wartości blisko 7,5 1,8 mld złotych, co przekłada się na dynamikę 4,67! 1,12. W przypadku mebli pozostałych dynamika oscyluje wokół spodziewanych wartości, to znaczy plus 3% do plus 6%. Połączenie tych danych może sugerować dużą aktywność mikrofirm na rynku mebli kontraktowych. Nie wykluczamy też, że GUS może powyższe dane zrewidować w późniejszym czasie. Na zadane przez nas pytanie odnośnie poprawności danych, nie otrzymaliśmy odpowiedzi przed publikacją niniejszego materiału.
Produkcja mebli w pierwszym półroczu 2019 roku
Firmy duże i średnie w pierwszym półroczu 2019 osiągnęły wynik produkcji sprzedanej na poziomie 23 mld 77 mln złotych. Oznacza to wzrost o 4,7 procent w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego – licząc w cenach bieżących. A więc wzrost produkcji meblarskiej utrzymuje się, ale jego tempo stopniowo spada.
Bardziej szczegółowe analizy pozwalają prześledzić dynamikę produkcji meblarskiej w poszczególnych miesiącach 2019 roku.
Okres | I.2019 | II.2019 | III.2019 | IV.2019 | V.2019 | VI.2019 |
Dynamika r/r | 1,08 | 1,05 | 1,03 | 1,08 | 1,11 | 0,94 |
źródło:; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego na danych GUS |
Przechodząc do analizy wyników za I kw. 2019 r. uzyskanych w produkcji, przyjrzyjmy się im według wielkości firm. Firmy duże, średnie i małe uzyskały razem wartość produkcji sprzedanej na poziomie blisko 12 mld złotych, co oznacza wzrost o 5,3% w porównaniu do I kw. 2018 r. Bardzo szybki wzrost obserwujemy w przypadku firm małych. Wartość produkcji w tych firmach równa była 2 259 mln złotych względem 1 976 mln złotych w I kw. 2018 r. Wzrost zatem wyniósł ponad 14%. Biorąc pod uwagę wyniki osiągnięte przez firmy małe w I kw. 2019 i firmy mikro w 2018 r. można stwierdzić, że pozostałe firmy (duże i średnie) zwolniły tempo wzrostu, co nie dotyczy firm mniejszych. Do dyskusji pozostaje kwestia zysków. Czy wysoki wzrost produkcji miał również przełożenie na wyższe zyski, czy też kosztem niższych zysków firmy te starają się zdobywać rynek – o tym przekonamy się w kolejnych miesiącach.
Wartość produkcji sprzedanej w podziale na klasy wielkości firm | |||
Produkcja sprzedana | I kw. 2019 r. (mln zł) | I kw. 2018 r. (mln zł) | 2018 = 100 |
Firmy duże i średnie | 9 731,9 | 9 404,9 | 103,5 |
Firmy małe | 2 259,2 | 1 976,0 | 114,3 |
źródło: dane GUS; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego |
W I półroczu 2019 r. dwie spośród czterech monitorowanych przez GUS grup mebli uzyskały dodatnią dynamikę względem I półrocza 2018 r. Najwyższy wzrost dotyczył mebli drewnianych stosowanych w kuchni (dynamika 114,3). Meble do siedzenia przekształcane w miejsca do spania praktycznie zachowały status qvo z 2018 roku. Natomiast meble do siedzenia o konstrukcji głównie drewnianej oraz meble drewniane stosowane w sypialni odnotowały ograniczenie wolumenu produkcji.
Wolumen produkcji wybranych grup mebli | ||||
Wyroby | I-VI 2019 r. (tys. szt.) | I-VI 2018= 100 | VI 2019 r. (tys. szt.) | VI 2018 = 100 |
Meble do siedzenie o konstrukcji głównie drewnianej | 9 131 | 99,5 | 1 282 | 91,0 |
w tym: Meble do siedzenia przekształcane w miejsca do spania | 1 817 | 100,4 | 250 | 83,3 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w kuchni | 2 499 | 114,3 | 305 | 75,5 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni | 3 144 | 93,2 | 480 | 80,0 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | 15 601 | 101,4 | 2 268 | 91,7 |
źródło: dane GUS |
Z kolei biorąc pod uwagę ilość mebli wyprodukowanych w samym tylko czerwcu 2019, to we wszystkich przypadkach odnotowano istotne ograniczenie wolumenu. Na przykład dynamika produkcji mebli kuchennych wyniosła zaledwie 75,5. Dla grupy mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w sypialni wolumen wyniósł 480 tys. sztuk, czyli mniej o 20% niż w czerwcu 2018 r. W czerwcu b.r. wyprodukowano 250 tys. sztuk mebli do siedzenia przekształcanych w miejsce do spania (dynamika 83,3), a wolumen mebli drewnianych stosowanych w pokojach stołowych i salonach równy był 2 268 tys. sztuk (dynamika 91,7).
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Przyglądając się wynikom badania koniunktury w przemyśle za I półrocze 2019 roku, należy stwierdzić, że tylko bieżące oceny wskaźników koniunktury – dotyczące ogólnej sytuacji gospodarczej i ekonomicznej przedsiębiorstwa w przemyśle meblarskim wypadły lepiej w porównaniu do pierwszych sześciu miesięcy 2018 roku. Zdaniem menadżerów znacznie poprawiła się sytuacja finansowa w czerwcu b.r., która zyskała wartość na plus 5,9, a w czerwcu 2018 r. było to minus 7,6. Od początku roku na wysokim poziomie utrzymywała się ocena wskaźnika ogólnej sytuacji gospodarczej. W kwietniu b.r. wyniósł plus 19,4, a 12 miesięcy wcześniej plus 13,2. Z kolei w lipcu ocena była wyższa o ponad 5 pkt. proc wyższa (13,3) niż w lipcu 2018 r.(7,9).
Z kolei wskaźniki w zakresie bieżącej produkcji, zamówień oraz zapasów oceniono gorzej w porównaniu do okresu sprzed 12 miesięcy. Przyglądając się ocenom wskaźnika bieżącej produkcji, to w lipcu 2019 r. ocena była o blisko 10 pkt .proc. niższa w porównaniu do lipca 2018 r. Wskaźnik mówiący o bieżącym stanie zapasów otrzymywał od początku roku ujemne oceny, a w poprzedzającym roku tylko w miesiącach styczeń, marzec i kwiecień oceny przyjęły wartość dodatnią. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w dalszym ciągu stan zapasów wyrobów gotowych w przedsiębiorstwach jest zbyt duży.
Oceny dotyczące portfela zamówień i produkcji w czerwcu b.r. wyniosły odpowiednio minus 8,7 i minus 6,3. Z kolei w lipcu oceny te kształtowały się odpowiednio minus 11,3 i plus 15,7. Oceny bieżące dotyczące portfela zamówień w pierwszych trzech miesiącach br. wyniosły odpowiednio +10,2; +16,6 i +7,9. Natomiast w analogicznych miesiącach poprzedniego roku oceny te równe były +6,5; +11,0 i +10,0. Możemy zatem zaobserwować, że menedżerowie oceniali lepiej sytuacje na początku roku, ale w ostatnich dwóch miesiącach sytuacja istotnie się pogorszyła.
Przyglądając się ocenom menadżerów w zakresie oczekiwań pod względem ogólnej sytuacji gospodarczej, to w ostatnich dwóch miesiącach wskaźnik ten został oceniony niżej w porównaniu do czerwca i lipca 2018 r, ale wynik nadal jest pozytywny. Oceny wyniosły odpowiednio 5,9 i 3,5 względem 6,1 i 11,8. W przypadku wskaźnika dotyczącego cen, to od początku roku oceny kształtują się na podobnym poziomie jak w okresie sprzed 12 miesięcy. W styczniu b.r. został oceniony na plus 10 wobec plus 10,6 w styczniu 2018 r. W ostatnich dwóch miesiącach (czerwiec, lipiec) przyjęły wartość plus 4,4, a w analizowanym okresie roku 2018 było to odpowiednio plus 4,7 i plus 4,0.
Oceny wskaźników dotyczących przewidywanej produkcji i portfela zamówień, to w ostatnich miesiącach były gorsze od tych w czerwcu i lipcu 2018 r. I tak wskaźnik mówiący o oczekiwanym portfelu zamówień i produkcji w lipcu b.r. oceniony został odpowiednio na 4,4 i 7,5. Z kolei w analizowanych miesiącach poprzedniego roku, wskaźniki te oceniono na 12 i 10,7.
Menedżerowie na początku roku deklarowali chęć dalszego zatrudniania nowych pracowników. Należy jednak zwrócić uwagę, że w czerwcu i lipcu b.r. wskaźnik ten otrzymał oceny równe minus 1,8 i 0,0. A więc chęć zatrudniania stopniała. Warto dodać, że na początku roku 2019 r. wskaźnik ten otrzymywał oceny wyższe aniżeli w roku 2018.
Handel zagraniczny
Obok informacji o produkcji mebli ważnym punktem do omówienia są wyniki w handlu zagranicznym. Omawiane dane dotyczą towarów z grupy CN 9401-9404, które stosowane są w statystyce międzynarodowej do określania wartości wymiany zagranicznej głównie mebli.
Według danych Eurostat za pierwszy kwartał 2019 r. dotyczących eksportu mebli, poziom wartości eksportu liczony zarówno w euro i złotówkach wzrósł w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. Odnotowano jednak relatywnie niską dynamikę tj.1,03 licząc wyniki w euro i 1,06 w złotówkach.
Wartość eksportu za okres I-III.2019 r. wyniosła 2,71 mld euro, a 12 miesięcy wcześniej była równa 2,64 mld euro. Z kolei wartość eksportu mebli liczona w złotówkach wyniosła w I kw. 2019 r. 11,7 mld złotych wobec nieco ponad 11 mld złotych w analizowanym okresie roku poprzedniego.
Z kolei po przeanalizowaniu danych dotyczących importu mebli, widać wyraźnie wysoką dynamikę wartości za I kw. 2019 r. w porównaniu do roku 2018. Nie po raz pierwszy dynamika importu okazała się być wyższa od dynamiki eksportu mebli.
Według oficjalnych danych Eurostat wartość importowanych mebli do Polski w okresie styczeń-marzec 2019 r. równa była 616 mln euro, co daje dynamikę 14% wobec analogicznego okresu roku poprzedniego. Przeliczając na złotówki import równy był 2 651 mln złotych za I kw. b.r., a w I. kw. 2018 r. wyniósł 2 262 mln złotych, co daje wzrost o 17%. Można zatem stwierdzić, że źródła krajowe nie są w stanie zapewnić wystarczającego zaopatrzenia dla polskiej branży meblowej.
<br>
Dynamika handlu zagranicznego | |||||||
|
| 2018 r. | 2017 r. | dynamika r/r | I kw. 2019 r. | I kw. 2018 r. | dynamika r/r |
Import | mln EUR | 2 178 | 2 036 | 1,07 | 616 | 541 | 1,14 |
mln PLN | 9 283 | 8 668 | 1,07 | 2 651 | 2 262 | 1,17 | |
Eksport | mln EUR | 10 557 | 10 192 | 1,04 | 2 712 | 2 643 | 1,03 |
mln PLN | 44 997 | 43 393 | 1,04 | 11 670 | 11 051 | 1,06 | |
Źródło: dane Eurostatu; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego |
Średnioważone kursy walut w złotych | ||||||
Waluta | 2018 r. | 2017 r. | dynamika r/r | I kw. 2019 r. | I kw. 2018 r. | dynamika r/r |
Dolar amerykański (USD) | 3,6134 | 3,7777 | 0,96 | 3,7893 | 3,4010 | 1,11 |
Euro (EUR) | 4,2623 | 4,2576 | 1,00 | 4,3032 | 4,1811 | 1,03 |
Źródło: dane NBP; obliczenia B+R Studio Analizy Rynku Meblarskiego |
Koniunktura konsumencka
Po omówieniu wyników w handlu zagranicznym, kolejnym etapem analizy będzie omówienie wyników koniunktury konsumenckiej, której wskaźniki opisują nastroje konsumentów na rynku w Polsce. Wskaźniki opisujące nastroje bieżące i wyprzedzające konsumentów oraz ich składowe, pozwalają na wyznaczenie trendu w konsumpcji indywidualnej. Warto zaznaczyć, że bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej jest średnią sald ocen zmian sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, zmian ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju oraz obecnego dokonywania ważnych zakupów.
Po pierwszych dwóch kwartałach 2019 roku bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) wyniósł 8,4 wobec 6,6 w analizowanym okresie roku 2018, co oznacza wzrost o 1,8 pkt. proc. W większości składowych tego wskaźnika odnotowano w II kwartale wzrost w porównaniu do I kw. 2019 r. jak i II kw. 2018 r.
Najwyższy wzrost należy wskazać przy ocenie zmiany sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich 12 miesiącach, który w II kw. b.r. wzrósł wobec I kw. 2019 r. i II kw. 2018 r. odpowiednio o 5,9 pkt. proc i .5,2 pkt. proc.
Z kolei oceny dotyczące najbliższych 12 miesięcy tej samej składowej wzrosły o 1,7 pkt. procentowych w porównaniu do poprzedniego kwartału 2019 r., a o 3,2 pkt. procentowe w porównaniu do II kw. 2018 r.
Zmiana sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich 12 miesiącach została oceniona lepiej o 1,8 pkt. proc. wobec I kw. b.r., a w porównaniu do okresu sprzed 12 miesięcy oceniono go na zbliżonym poziomie. Natomiast przewidywania sytuacji finansowej gospodarstwa domowego na najbliższe 12 miesięcy zostały ocenione lepiej o 2,2 pkt. procentowe niż rok wcześniej, a podobnie jak w I kw. 2019 r.
Na zakończenie pierwszego półrocza 2019 r. wskaźnik dotyczący obecnego dokonywania ważnych zakupów został lepiej oceniony niż w pierwszym półroczu poprzedniego roku. W II. kw. b.r. wyniósł 16,4, a w roku 2018 13,7.
Przechodząc dalej do wyprzedzającego wskaźnika ufności konsumenckiej (WWUK) należy wspomnieć, że składające się na niego elementy są średnią sald ocen, które dotyczą przewidywań w zakresie zmian w perspektywie najbliższych 12 miesięcy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, poziomu bezrobocia oraz możliwościami oszczędzania pieniędzy.
WWUK w II kw. 2019 r. równy był 5,3, w związku z czym zanotował wzrost o blisko 1 pkt. proc w porównaniu do II kw. 2018 r. i o 2 pkt. proc wobec I kw. 2019 r. Analizując wszystkie cztery składowe wyprzedzającego wskaźnika ufności konsumenckiej po II kw. 2019 r., odnotowano wzrost ocen względem I kw. 2019 r. Najwyższy wzrost dotyczył wskaźnika zmiany poziomu bezrobocia, który wyniósł 2,9 pkt. proc. oraz wskaźnika mówiącego o oszczędzaniu pieniędzy – wzrost o 3 pkt. proc.
Porównując oceny wszystkich składowych do ocen sprzed 12 miesięcy, wzrost ocen odnotowano w przypadku wskaźnika oszczędzanie pieniędzy ( wzrost o 7,7 pkt. proc.) oraz zmiany sytuacji finansowej gospodarstwa domowego (wzrost o 3,3 pkt. proc.).
W pozostałych składowych zanotowano pogorszenie ocen. Największy spadek dotyczył wskaźnika mówiącego o zmianie poziomu bezrobocia. W II kw. b.r. wyniósł 11,1, a w II kw. 2018 r. przyjmował wartość 15,3. Wskaźnik dotyczący zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju od początku roku 2019 jest gorzej oceniany niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Z kolei oceny wskaźnika mówiącego o oszczędzaniu pieniędzy są lepsze od tych w I i II kw. 2018 r. Oceny analizowanych wskaźników cały czas pozostają w przedziałach wskazujących na optymizm konsumentów. Jednocześnie sytuacja powinna ulec poprawie w związku z rozszerzeniem w programie Rodzina 500+.
Koniunktura w handlu
Oceny koniunktury w handlu detalicznym opisujące handel artykułami gospodarstwa domowego, w skład których wchodzą m.in. meble, dopełniają obraz branży meblarskiej w Polsce.
Wzrost ocen zaobserwować możemy we wskaźniku dotyczącym przewidywanych nakładów inwestycyjnych, który w lipcu 2019 r wyniósł 10,6 wobec oceny 6,1 w czerwcu. Oceny tego wskaźnika na początku roku 2019 były gorsze od tych sprzed 12 miesięcy. Z kolei wskaźnik dotyczący przewidywanych cen w ostatnich trzech miesiącach (maj-lipiec) bieżącego roku przyjmuje oceny na poziomie +10, podczas gdy w czerwcu roku 2018 najwyżej został oceniony na +2,1.
Zarówno bieżąca jak i przewidywana sytuacja finansowa handlowców została gorzej oceniona w ostatnich miesiącach niż w roku ubiegłym. W kwietniu b.r. wskaźnik dotyczący bieżącej sytuacji finansowej oceniono najgorzej na tle pozostałych miesięcy, a wskaźnik równy był minus 30,9. W kolejnych trzech miesiącach 2019 r. otrzymał oceny otrzymał oceny odpowiednio: -11,9, -14,6 i -15,2. W analizowanym okresie roku 2018 r. oceny te wyglądały następująco: -29,4, -22,8 i -11,8.
W lipcu b.r. wskaźnik mówiący o przewidywanej sytuacji finansowej został oceniony na minus 4,4, a w lipcu 2018 r. plus 24,7. Poprzedzające dwa miesiące b.r. (maj czerwiec) również wypadły gorzej niż w 2018 r.: 0,1 i 5,9 wobec 16,2 i 23,2 w 2018 r.
Jeśli chodzi o przewidywaną ilość sprzedawanych towarów, również ten wskaźnik oceniono gorzej w porównaniu do analizowanego okresu roku poprzedniego. Od stycznia 2019 r., dopiero w maju wskaźnik ten otrzymał wartość dodatnią. Z kolei wskaźnik mówiący o popycie w lipcu został oceniony na 13,6, czyli lepiej niż w czerwcu (7,6), ale jednocześnie gorzej niż w lipcu 2018 r. (23,8).
Na koniec warto przytoczyć oceny w zakresie bieżącej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw handlowych. Niestety w ostatnich trzech miesiącach znacznie pogorszyły się oceny względem ocen sprzed 12 miesięcy jak i w porównaniu do I kw. 2019 r. Od początku 2019 r. wskaźnik ten przybiera wartości ujemne, a w lipcu został najgorzej oceniony (-11,7).
Budownictwo
Nieodłącznym elementem przy ocenie perspektyw na rynku krajowym jest sytuacja na rynku budowlanym. To właśnie ten czynnik jest dobrym indykatorem potencjalnych wzrostów wydatków Polaków na meble. Jak wynika z oficjalnych danych, po trzech pierwszych miesiącach bieżącego roku, skumulowana liczba mieszkań oddanych do użytku wyniosła 47 381, co oznacza prawie 6% wzrost w porównaniu do analogicznego okresu roku 2018. Najwyższy wzrost odnotowano w grupie mieszkań, których budowę rozpoczęto. W pierwszym kwartale 2019 roku rozpoczęto budowę 53,9 tys. mieszkań, co w porównaniu do ubiegłego roku daje wzrost na poziomie 12%. Początek roku przyniósł spadek liczby wydawanych pozwoleń na budowę. W okresie styczeń – marzec 2019 wydano 53 900 pozwoleń na budowę mieszkań (dynamika 0,86). Zaprezentowane dane wskazują więc na pozytywną koniunkturę w krótkim okresie, ale postawiają niepewność w dłuższej perspektywie czasu.
Budownictwo mieszkaniowe | |||
| Liczba mieszkań w I-III 2019 r. | Liczba mieszkań w I-III 2018 r. | I-III 2018 = 100 |
Mieszania oddane do użytkowania | 47381 | 44797 | 105,8 |
Mieszkania, których budowę rozpoczęto | 53900 | 48000 | 112,3 |
Mieszkania, na realizację których wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym | 57200 | 66400 | 86,1 |
Źródło: dane według GUS |
Podsumowanie
Podsumowując omawiane wyniki branży meblarskiej za okres I półrocza 2019 roku można spodziewać się kolejnego rekordowego roku pod względem wartości produkcji, ale szacuje się , ze dynamika wzrostu będzie niższa niż miało to miejsce w latach ubiegłych. Koniunktura na rynku polskim stygnie i bieżący rok z perspektywy przedsiębiorstw jest trudny na co wskazują miesiące z ujemną dynamiką wartości lub wolumenu produkcji. Aktualnie nie obserwujemy czynników, które miały by istotnie zmienić sytuację. Rosną koszty związane głównie z zatrudnieniem, co w dłuższej perspektywie bez dodatkowych zmian w modelu produkcji może skutkować utratą rentowności produkcji.
Aby zakończyć optymistycznie należy pamiętać, że mimo wskazanych trudności Polska nadal jest i i najbliższym czasie będzie atrakcyjnym krajem do produkcji mebli w porównaniu do innych krajów unijnych.