Milena Dorozińska, Tomasz Wiktorski, B+R Studio
Raport kwartalny o sytuacji w biznesie meblowym
Produkcja mebli
Na podstawie stałego monitorowania informacji na temat branży meblarskiej przez firmę B+R Studio śmiało możemy zakomunikować, że rok 2014 jest kolejnym rokiem zakończonym rekordową produkcją i eksportem. Potwierdzają to oficjalne dane Głównego Urzędu Statystycznego, według których wartość produkcji sprzedanej mebli w 2014 r. wyniosła 32 mld 403 mln złotych. Wypracowany wynik został osiągnięty bez firm mikro. Wartość ta jest wyższa o 15 pkt proc. w porównaniu do roku 2013, w którym omawiana wartość równa była 28 mld 298 mln złotych. Dane dla pełnej zbiorowości (wraz z firmami mikro) zostaną opublikowane w maju przez GUS, czyli w momencie ukazania się bieżącego wydania BiznesMeble.pl. Jednak już teraz można spodziewać się, że produkcja sprzedana mebli w 2014 r. osiągnęła rekordową wartość wyższą niż w roku 2013. Według szacunków B+R Studio opublikowanych w raporcie „Polskie Meble Outlook 2015” wartość produkcji sprzedanej mebli w 2014 r. wyniesie 35,8 mld złotych. Przypomnijmy, że omawiana wartość w firmach mikro, małych, średnich i dużych w 2013 r. wyniosła 31 mld 596 mln złotych.
Należy również zauważyć, że trend wzrostowy w produkcji mebli wraz z początkiem roku 2015 utrzymuje się. Otóż wartość produkcji za okres styczeń-luty 2015 r. równa była 5,7 mld złotych wobec 5,2 mld złotych w analogicznym okresie roku poprzedniego. Dynamika tego zjawiska wyniosła 1,09.
Przy omawianiu wyników dotyczących produkcji mebli nie sposób ominąć danych dotyczących wolumenu produkcji poszczególnych grup mebli. Podsumowując rok 2014 w tym zakresie, zauważono, że we wszystkich monitorowanych grupach mebli odnotowano wzrost wolumenu w porównaniu do 2013 r. Na szczególną uwagę zasługują meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni, dla których odnotowano najwyższą dynamikę – aż 2,10 (!) wobec 2013 r. Na drugim miejscu pod względem wolumenu produkcji uplasowała się grupa „Meble do siedzenia przekształcalne w miejsce do spania”, których wyprodukowano 3 296 tys. sztuk w 2014 r. (dynamika 1,23). W przypadku mebli drewnianych, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach dynamika wolumenu wyniosła 1,21, a mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w kuchni 1,17. Należy wspomnieć, że monitorowane przez GUS grupy mebli stanowią około 34% branży. Z kolei biorąc pod lupę wolumen produkcji mebli w okresie styczeń-luty 2015 r., najwyższy wzrost wolumenu dotyczył także mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w sypialni (dynamika 1,28) wobec I-II 2014 r.
Jedynie grupa „meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach” odnotowała spadek wolumenu wobec analogicznego okresu roku poprzedniego (dynamika 0,94).
Tabela 1 Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | Jednostka miary | II 2015 | II 2014=100 | I-II 2015 | I-II 2015=100 |
Meble do siedzenia przekształcalne w miejsce do spania | tys. szt. | 302 | 112,7 | 598 | 1,11 |
Meble kuchenne | tys. szt. | 272 | 103,0 | 538 | 1,03 |
Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w sypialni | tys. szt. | 366 | 124,1 | 724 | 1,28 |
Meble drewniane, w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | tys. szt. | 1 741 | 97,3 | 3 358 | 0,94 |
Źródło: obliczenia B+R Studio na podstawie „Produkcja ważniejszych wyrobów przemysłowych”, GUS
Wypracowane w 2014 r. wyniki w produkcji mebli skłaniały firmy ku zwiększeniu liczby zatrudnionych. Według danych GUS na koniec roku w firmach meblarskich bez względu na ich wielkość zatrudnionych przeciętna liczba zatrudnionych wyniosła 132 tys. osób. Oznacza to, że liczba ta wzrosła o 6,4% w porównaniu do roku 2013. Według publikacji GUS „Biuletyn Statystyczny” w lutym 2015 r. przeciętna liczba zatrudnionych równa była 140 tys. osób. Z kolei w grudniu 2014 r. było to 135 tys. osób.
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Kolejnym zagadnieniem wpisującym się w produkcję mebli w Polsce i wartym omówienia jest koniunktura w tym zakresie. Wszystkie wskaźniki koniunktury obliczane są jako saldo odpowiedzi negatywnych oraz pozytywnych, które udzielane są przez menadżerów firm.
Przyglądając się odpowiedziom za I kwartał 2015 r. należy stwierdzić, że bieżące oceny wskaźników koniunktury w przemyśle meblarskim wypadły nieco gorzej w porównaniu do I kwartału 2014 r. Oceny dotyczące portfela zamówień i produkcji w marcu b.r. wyniosły odpowiednio 4,2 i 4,9. Natomiast w marcu poprzedniego roku oceny te równe były 12 i 15. O blisko 2 pkt procentowe niższe oceny w marcu b.r. dotyczyły wskaźnika zobowiązań firm meblarskich w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, która w marcu b.r. przyjęła wartość 5,6. Z kolei wskaźnik mówiący o należnościach od początku 2015 r. przyjmuje wartości ujemne i w marcu równy był minus 3,3.
Podobną sytuację dostrzeżono analizując przewidywane oceny wskaźników koniunktury. W I kwartale 2015 r. gorzej oceniono przewidywania w zakresie portfela zamówień czy produkcji. Na przykład wskaźnik portfela zamówień w lutym i marcu b.r. oceniono na 10,5 i 6,1 wobec 20,4 i 17,3 w analogicznym okresie 2014 r. Z kolei wskaźnik produkcji w grudniu 2014 r. otrzymał ocenę ujemną minus 2,6, ale wraz z początkiem nowego roku oceny przyjmują wartości dodatnie. Omawiany wskaźnik najwyższą ocenę otrzymał w lutym – plus 15,2, a w marcu 10,3. W marcu 2015 r. zmniejszyło się grono menadżerów opowiadających się za zatrudnianiem nowych pracowników wobec poprzedzającego miesiąca. Wskaźnik ten w marcu równy był 2,7 wobec 7,2 w lutym. Początek roku 2015 r. to czas, kiedy grono menadżerów było większe w porównaniu do grudnia jeśli chodzi o opinie na temat podwyżek cen. Natomiast w lutym i marcu grono to zmniejszyło się i wskaźnik ten oceniono na plus 4,3 i 4,4. Z kolei oceny wskaźnika mówiącego o ogólnym klimacie koniunktury w pierwszych trzech miesiącach 2015 r. wypadły lepiej niż w grudniu 2014 r. i jednocześnie na zbliżonym poziomie wobec analogicznego okresu roku 2014. W marcu 2015 r. wskaźnik ten był równy 9,8 wobec 10,9 w marcu ubiegłego roku. Natomiast ogólną sytuację gospodarczą w Polsce menadżerowie oceniają lepiej w I kw. 2015 r. niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Na przykład w marcu b.r. omawiany wskaźnik uzyskał ocenę na poziomie plus 10,9, a w marcu 2014 r. plus 2,2. Również w tym przypadku okres styczeń-marzec 2015 r. został lepiej oceniony niż w grudniu 2014 r., w którym wskaźnik wyniósł plus 5,9.
Handel zagraniczny
Jak wspomniano na początku, rok 2014 to pomyślny rok dla branży meblarskiej. Obok produkcji mebli ważnym punktem do omówienia są wyniki w handlu zagranicznym. Według wstępnych danych GUS w 2014 r. zarówno poziom wartości eksportu jak i importu mebli jest wyższy w porównaniu do roku 2013. Należy wspomnieć, że dane dotyczą pełnych grup towarowych CN 9401, 9402, 9403 i 9404, które stosowane są w statystyce międzynarodowej do określania wartości wymiany zagranicznej głównie mebli. Zatem oprócz mebli, wartości te uwzględniają fotele do pojazdów mechanicznych, meble medyczne, śpiwory i materiały pościelowe.
Wartość eksportowanych towarów z grup CN 9401-9404 w 2014 roku wyniosła 34,7 mld zł wobec 31 mld zł w 2013 r. Oznacza to wzrost wartości o blisko 12 pkt. procentowych. B+R Studio szacowało, że rok 2014 r. zakończy się dla eksporterów wynikiem 33,8 mld zł, co wskazuje na kolejny rekord w wartości eksportowanych mebli. Przedstawiona przez B+R Studio szacunkowa wartość obejmuje tylko meble – bez foteli do pojazdów mechanicznych, śpiworów i materiałów pościelowych. Przy względnej stabilizacji średniorocznego kursu złotego względem euro i dolara, wartość ta równa była odpowiednio 8,3 mld euro i 11,1 mld dolarów amerykańskich. Z kolei dynamika tego zjawiska w euro wyniosła 1,12, a 1,13 w dolarach. Natomiast w 2015 r. prognozuje się, że polska waluta będzie umacniać się względem euro, na skutek czego polscy eksporterzy mogą zarobić mniej niż w ubiegłym roku. W I kw. 2015 r. za dolara trzeba było średnio zapłacić 3,7229 zł, czyli więcej o ponad 20% niż w I kw. 2014 r. Z kolei średni kurs euro wyniósł 4,1956 zł wobec 4,1852 zł w I kw. 2014 r. W momencie opracowywania niniejszego materiału średni kurs euro wynosił 4,0198 zł (dane z dn. 13.04)i na takim poziomie kursu należy spodziewać się w najbliższym czasie.
Spójrzmy teraz na wyniki w wartości importowanych mebli do Polski. W roku 2014 zaimportowaliśmy meble i inne towary z zakresu CN 9401-9404 o wartości 5,9 mld zł, czyli o 1 mld złotych więcej w porównaniu do 2013 r. Są to wstępne dane według GUS. B+R Studio szacowało, że wartość importowanych mebli (bez foteli samochodowych, śpiworów i materiałów pościelowych) wyniesie 5,5 mld złotych. Wartość importu liczona w walutach obcych charakteryzuje się zbliżoną dynamiką. Prezentowana wartość importu wyniosła odpowiednio 1,4 mld euro (dynamika 1,21) i 1,9 mld USD (dynamika 1,22).
Podsumowując dane dotyczące handlu zagranicznego należy dodać, że rok 2014 był dla Polski okresem dynamicznego wzrostu eksportu mebli. Wzrost odnotowano zarówno do krajów europejskich, jak i spoza Europy. Najwyższą dynamikę odnotowano m.in. do Hiszpanii (34%), Chin (30%), a do takich krajów jak Norwegia, Rumunia czy Węgry dynamika przekraczała 20%.
Tabela 4 Dynamika handlu zagranicznego*
Handel zagraniczny | ||||||
mld PLN | dynamika r/r | mld EUR | dynamika r/r | mld USD | dynamika r/r | |
2014 (dane wstępne) | ||||||
Eksport | 34,7 | 1,12 | 8,3 | 1,12 | 11,1 | 1,13 |
Import | 5,9 | 1,21 | 1,4 | 1,21 | 1,9 | 1,22 |
2013 | ||||||
Eksport | 31,0 | 1,08 | 7,4 | 1,09 | 9,9 | 1,12 |
Import | 4,9 | 1,08 | 1,2 | 1,09 | 1,6 | 1,13 |
Dane i obliczenia B+R Studio na podstawie GUS; * dane dotyczą pełnych grup towarowych CN 9401, 9402, 9403, 9404.
Tabela 5 Średnioważone kursy walut w złotych
Waluta | 2014 | 2013 | dynamika r/r |
Dolar amerykański (USD) | 3,1551 | 3,1608 | 0,97 |
Euro (EUR) | 4,1852 | 4,1975 | 1,00 |
Źródło: na podstawie NBP
Koniunktura w handlu i koniunktura konsumencka
Po omówieniu wyników w handlu zagranicznym weźmiemy tym razem pod lupę wskaźniki, które opisują nastroje konsumentów na rynku krajowym. Wskaźniki opisujące nastroje bieżące i wyprzedzające konsumentów oraz ich składowe pozwalają na wyznaczaniu trendu w konsumpcji indywidualnej.
Bieżący wskaźnik koniunktury konsumenckiej w okresie styczeń-marzec 2015 r. odnotował polepszenie nastrojów w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. W samym marcu b.r. oceny większości składowych były lepsze wobec lutego. Oceny poprawiły się zwłaszcza te, które dotyczyły obecnej i przyszłej sytuacji ekonomicznej kraju (wzrost odpowiednio o 2,8 i 1,1 p. proc.).
O 0,2 pkt proc. poprawiła się ocena bieżącego wskaźnika ufności konsumenckiej (BWUK) w porównaniu do lutego 2014 r. Jedynie wskaźnik mówiący o obecnym dokonywaniu ważnych zakupów został oceniony gorzej niż w lutym (minus 14,8 wobec -11,6). W porównaniu do marca 2014 r. obecna wartość BWUK jest wyższa o 4,6 pkt. procentowych.
Również wskaźniki opisujące oczekiwania konsumentów w I kw. 2015 r. zostały lepiej ocenione niż rok wcześniej. Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej, który opisuje oczekiwane w najbliższych miesiącach tendencje wśród konsumentów ukształtował się w marcu na poziomie minus 19,5 i tym samym wzrósł o 2,2 pkt. proc wobec lutego. Wzrost ten jest wynikiem polepszenia się wszystkich składowych tego wskaźnika. Przede wszystkim dotyczy to lepszych ocen w marcu na temat zmiany poziomu bezrobocia, który oceniono na -26,5 ( wzrost o 4,5 pkt proc. wobec lutego) oraz przyszłego oszczędzania pieniędzy, który otrzymał ocenę – 27,3 wobec -30,2 w lutym (wzrost o 2,9 pkt proc.).
Koniunktura w handlu detalicznym to kolejne zagadnienie po koniunkturze konsumenckiej, które przybliży nam obraz o sytuacji branży meblarskiej w naszym kraju. Przyjrzymy się dokładnie ocenom opisującym handel artykułami wyposażenia wnętrz w czego skład wchodzą m.in. meble.
Ogólny klimat koniunktury w handlu detalicznym artykułami gospodarstwa domowego (RTV, AGD, meble i inne) w okresie styczeń-marzec 2015 r. przyjął oceny gorsze niż w analogicznych miesiącach poprzedniego roku. W marcu 2015 r. nastroje polepszyły się względem poprzedzającego miesiąca (wzrost o 0,5 pkt proc.). Jeszcze pod koniec roku 2014 oceny tego wskaźnika przyjmowały wartości dodatnie, a od 2015 r. ujemne. Z kolei bieżąca ogólna sytuacja gospodarcza przedsiębiorstw zajmujących się handlem art. gospodarstwa domowego w marcu b.r. została oceniona na minus 0,1. W porównaniu do poprzedzających trzech miesięcy jest ona niższa, ale jednocześnie lepsza niż w marcu 2014 r. ( minus 23,8).
Natomiast po przeanalizowaniu wskaźnika dotyczącego przewidywanej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa od stycznia 2015 r. zauważono poprawę nastrojów. W marcu wskaźnik ten wyniósł minus 11,6, a jeszcze w styczniu przyjmował wartość minus 33.6. W analogicznym okresie roku poprzedniego to samo zjawisko oceniono lepiej, np. w marcu wartość była dodatnia – plus 18,4. Wskaźnik dotyczący przewidywań w zakresie popytu na towary w marcu br. przyjął wartość minus 21 wobec minus 33,5 w poprzedzającym miesiącu. Ten sam wskaźnik rok wcześniej oceniono na odpowiednio plus 23,7 i minus 36,7. Jeśli chodzi o wskaźnik przewidywanych cen towarów, to w marcu został oceniony gorzej (minus 1,4) względem lutego (plus 0,9).
W marcu 2015 r. spośród barier w handlu detalicznym w branży „artykuły gospodarstwa domowego” najczęściej menadżerowie wymieniali: niedostateczny popyt (63,6), konkurencję na rynku (60,5), koszty zatrudnienia (49,6).
W marcu b.r. dużo lepiej oceniono wskaźnik dotyczący bieżącej ilości sprzedawanych towarów, który uzyskał ocenę plus 12,5. To samo zjawisko rok wcześniej oceniono znacznie gorzej, a mianowicie na minus 35,2. Ocena omawianego wskaźnika od sierpnia roku 2014 r. utrzymuje wartości dodatnie, a najwyższe oceny zanotowano w grudniu (29,4) i styczniu 2015 r.(31,2). Optymistyczne nastroje w tym przypadku powinny wskazywać na zmniejszanie się bieżących zapasów towarów. I tak od początku 2015 r. wskaźnik mówiący o tym otrzymuje oceny ujemne, np. w marcu równy był minus 2,5. Podobna sytuacja miała miejsce w analogicznym okresie roku poprzedniego, gdzie w marcu wskaźnik wyniósł minus 9,2.
Podsumowując osiągnięte wyniki w branży meblarskiej na podstawie przeprowadzonej analizy statystycznej można stwierdzić, że ubiegły rok zakończył się optymistycznie dla producentów i ta aura utrzymuje się w I kw. 2015 r. Mimo, iż oceny koniunktury w przemyśle i produkcji w I kw. 2015 r. wypadły nieco gorzej w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, to nadal są pozytywne. Relatywnie lepsze nastroje konsumentów na temat przyszłej sytuacji gospodarczej czy oszczędzania pieniędzy, powinny mieć przełożenie w przyszłości na zakup mebli do mieszkań. Również ze względu na udane targi meblowe w Poznaniu spodziewany jest wzrost zamówień i produkcji w II połowie roku. Z pewnością to, jak i zakaz importu drewna z Ukrainy przełoży się na wzrost kosztów surowca drzewnego. Natomiast eksporterzy powinni bacznie patrzeć na informacje dotyczące umacniania się polskiej waluty negocjując nowe kontrakty. Po dwóch wzrostowych latach dla polskiego meblarstwa, nie należy popadać w hurra optymizm i z realizmem oceniać pojawiające się zagrożenia.