Tomasz Wiktorski, B+R Studio
Raport kwartalny o sytuacji w biznesie meblowym
Produkcja mebli
39 mld i 60 mln zł sięgnęła wartość produkcji mebli w 2015 roku uwzględniając wszystkie klasy wielkości firm (razem z firmami mikro). Takie dane zaprezentował oficjalnie Główny Urząd Statystyczny. Wartość ta jest wyższa o prawie 11 procent w porównaniu do roku 2014, kiedy to wartość dla pełniej zbiorowości wyniosła 35 mld 320 mln zł. Tu z kolei GUS zrewidował wartość określaną wcześniej na 36,4 mld zł. Przypomnijmy, że według szacunków B+R Studio w raporcie „Polskie Meble Outlook 2016” wartość produkcji za rok 2015 prognozowana była na 39 mld zł.
Dane za I półroczne 2016. Trwający od początku roku trend wzrostu utrzymuje się w kolejnych miesiącach. Jak wynika ze wstępnych danych udostępnionych przez GUS, wartość produkcji mebli z firm małych, średnich i dużych wyniosła w pierwszym półroczu 2016 roku 19 mld 239 mln złotych. Wynik ten jest wyższy od obserwowanego w analogicznym okresie ubiegłego roku o ponad 2 mld złotych, a dynamika wzrostu wyniosła w cenach bieżących 1,13. To jedno z najwyższy temp wzrostu wśród wszystkich branż przetwórstwa przemysłowego! (lepszym wynikiem może pochwalić się tylko branża produkcji wyborów tytoniowych – 1,20 oraz wyrobów tekstylnych – 1,17). Obserwowane tempo wzrostu produkcji meblarskiej jest wyższe niż zakładała prognoza B+R Studio na rok 2016. Jeszcze w grudniu szacowaliśmy, że branża wzrośnie o blisko 10%. Nie bez znaczenia dla wyniku liczonego w złotówkach jest w tym przypadku utrzymujący się wysoki kurs wymiany euro – w I kwartale różnica rok do roku wynosiła 4,2%.
Analizując dane na temat wolumenu produkcji monitorowanych przez GUS grup mebli należy zauważyć, że nie we wszystkich monitorowanych grupach mebli odnotowano wzrost produkcji w I półroczu 2016 r. w porównaniu do analogicznego okresu roku 2015. Najwyższy wzrost wolumenu dotyczył mebli drewnianych w rodzaju stosowanych w sypialni (dynamika 1,31). Na kolejnym miejscach znalazły się meble kuchenne – dynamiką 1,20 oraz meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach – dynamika 1,09. Spadek wolumenu w I półroczu 2016 roku w porównaniu do I półrocza 2015 r., odnotowano dla grup mebli do siedzenia przekształcanych w miejsce do spania. Należy jednak pamiętać, że monitorowane grupy mebli stanowią około 25 % wartości produkowanych w Polsce mebli.
<br>
Tabela 1 Wolumen produkcji wybranych grup mebli
Wyroby | Jednostka miary | VI 2016 | VI 2015 =100 | I-VI 2016 | I-VI 2015 = 100 |
Meble do siedzenia przekształcane w miejsce do spania | tys. szt. | 263 | 111,4 | 1 705 | 96,9 |
Meble kuchenne | tys. szt. | 402 | 146,2 | 2 097 | 127,2 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w sypialni | tys. szt. | 476 | 120,8 | 2 941 | 131,2 |
Meble drewniane w rodzaju stosowanych w pokojach stołowych i salonach | tys. szt. | 2 113 | 117,1 | 11 634 | 109,7 |
Źródło: według danych GUS
Szczegółowe dane za I kwartał 2016. Dane w podziale na klasy wielkości firmy (firmy duże, średnie i małe) pokazują, że po pierwszym kwartale b.r. we wszystkich firmach bez względu na wielkość, odnotowano wzrost wartości produkcji. Wartość produkcji łącznie w I kwartale 2016 r. wyniosła 9 mld 834 mln zł. Daje to 11 procentowy wzrost (w cenach bieżących) względem analogicznego okresu roku 2015. Najwyższy wzrost zaobserwowano w przypadku firm małych (o 13 %), z kolei w przypadku firm dużych i średnich traktowanych łącznie odnotowano wzrost na poziomie 10 %.
Tabela 2 Wartość produkcji sprzedanej w podziale na klasy wielkości firm
Produkcja sprzedana | I kw. 2016 w tys. | I kw. 2015 w tys. | I kw 2015 = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 9 834,2 | 8 858,2 | 111,0 |
Firmy duże i średnie | 8 193,9 | 7 408,9 | 110,6 |
Firmy małe | 1 640,3 | 1 449,3 | 113,2 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
Według publikacji „Nakłady i wyniki przemysłu” łączna liczba zatrudnionych w branży meblarskiej na koniec marca 2016 roku wyniosła 147,5 tys. osób. Jest to blisko 6 % wzrost w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego.
Odnotowano także wzrost dla przeciętnego wynagrodzenia w branży meblarskie w I kwartale 2016 r. o 6,4 % w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. Przeciętne wynagrodzenie za pierwsze trzy miesiące tego roku wyniosło 3 178,17 zł. Wciąż meblarstwo to jedna z branż o najniższych wynagrodzeniach. Niżej opłacani są pracownicy w branżach: produkcja odzieży, produkcja wyrobów tekstylnych, produkcja skór i wyrobów skórzanych, produkcja wyrobów z drewna. Zdobycie nowych pracowników i utrzymanie obecnych wymagać będzie od branży także konkurowania na wynagrodzenia.
Tabela 3 Przeciętne zatrudnienie w branży meblarskiej
Zatrudnienie | I kw. 2016 w tys. | I kw. 2015 w tys. | I kw 2015 = 100 |
Firmy duże, średnie i małe | 147,5 | 139,5 | 105,7 |
Firmy duże i średnie | 119,8 | 113,2 | 105,8 |
Firmy małe | 27,7 | 26,3 | 105,3 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
<br>
Tabela 4 Przeciętne wynagrodzenie w branży meblarskiej
I kw 2016 | I kw 2015 | I kw 2015=100 | |
Wynagrodzenie brutto | 3 178,17 | 2 987,42 | 106,4 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
Koniunktura w przemyśle meblarskim
Kolejnym zagadnieniem wartym omówienia jest koniunktura w przemyśle meblarskim. Wszystkie wskaźniki koniunktury obliczane są jako saldo odpowiedzi negatywnych oraz pozytywnych, które udzielane są przez menadżerów firm. Odpowiedzi neutralnych nie uwzględnia się.
Przyglądając się odpowiedziom za I półrocze 2016 roku, należy stwierdzić, że bieżące oceny wskaźników koniunktury w przemyśle meblarskim wypadły lepiej w porównaniu do pierwszych sześciu miesięcy 2015 roku. Oceny dotyczące portfela zamówień i produkcji w czerwcu b.r. wyniosły odpowiednio minus 8,0 i minus 4,2. Natomiast w czerwcu poprzedniego roku oceny te równe były minus 9,8 i minus 6,4. O ponad 5 pkt procentowe wyższe oceny w czerwcu b.r. dotyczyły wskaźnika zobowiązań firm meblarskich w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, które w b.r. przyjęła wartość 0,3. Z kolei wskaźnik mówiący o należnościach od początku 2015 r. od początku roku przyjmuje wartości ujemne i w czerwcu równy był minus 1,5. Stan zapasów w magazynach od początku roku jest oceniany przez menadżerów jako zbyt duży. Po koniec czerwca ocena wskaźnika wyniosła minus 4,1.
Wskaźniki koniunktury w produkcji mebli
Niceo gorsze informacje niosą ze sobą przewidywania dotyczące większości wskaźników koniunktury w przemyśle meblarskim, aczkolwiek duży wpływ mają czynniki sezonowe oraz baza odniesienia. Na zakończeniu I półrocza 2016 roku gorzej oceniono przewidywania w zakresie portfela zamówień i produkcji. Wskaźnik portfela zamówień w czerwcu b.r. oceniono na +0,3 wobec +5,7 w analogicznym okresie 2015 r. Taka sama sytuacja ma miejsce w przypadku wskaźnika przewidywanej produkcji. Na zakończenie I półroczu 2016 r. wskaźnik równy był +0,6. W czerwcu 2015 r. wskaźnik został oceniony na +7,8. Pomimo wymienionych kilku niżej ocenionych wskaźników, utrzymanie koniunktury w branży potwierdza chęć dalszego zwiększania zatrudnienia. W czerwcu br. wartość wskaźnika równa była +3,6. Wskaźnik dotyczący cen w czerwcu otrzymał ocenę +0,1 i tym samym oznacza to, że względem maja 2016 r. pomniejszyło się grono osób wskazujących na potrzebę wzrostu cen.
Tabela 5 Wykorzystanie mocy produkcyjne przedsiębiorstw
Źródło: według danych GUS
Konsekwencją dobrych wyników produkcji jest zwiększenie wykorzystania mocy produkcyjnych przez przedsiębiorstwa. Menadżerowie w I półroczu 2016 r. ocenili, że przedsiębiorstwa branży meblarskiej wykorzystują w 87,4 procentach swoje moce produkcyjne. Taki poziom oceniany jest przez B+R Studio jako zbyt wysoki, utrudniających przyjmowanie nowych zleceń. Rośnie też ryzyko terminowości realizacji zleceń przy nieplanowanych absencjach lub awariach. Według B+R Studio bezpieczniejszy jest poziom 80% obłożenia mocy produkcyjnej.
Ogólny klimat koniunktury w I półroczu 2016 roku wypadł lepiej niż w analogicznym okresie roku 2015. W czerwcu 2016 wskaźnik ten był równy +7,9 wobec +3,5 w czerwcu ubiegłego roku. Także ogólną sytuację gospodarczą firm menadżerowie oceniają lepiej w pierwszych sześciu miesiącach 2016 r. niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Wskaźnik ogólnej sytuacji gospodarczej równy był +13,5, podczas gdy ten sam wskaźnik w czerwcu 2016 r. równy był minus 2,3.
Wskaźniki koniunktury w produkcji mebli
Handel zagraniczny
Obok informacji o produkcji mebli ważnym punktem do omówienia są wyniki w handlu zagranicznym. Według wstępnych danych GUS za pierwszy kwartał 2016 r. dotyczących eksportu mebli, poziom wartości eksportu liczony w polskich złotych wzrósł w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego o 17%. Omawiane dane dotyczą towarów z grupy CN 9401-9404, które stosowane są w statystyce międzynarodowej do określania wartości wymiany zagranicznej głównie mebli. Należy zaznaczyć, iż oprócz mebli wartości te uwzględniają fotele do pojazdów mechanicznych, meble medyczne, śpiwory i materiały pościelowe. Wzrost w eksportu w przeliczeniu na euro wyniósł 14% ,a w dolarach amerykańskich 7%.
Tabela 6 Dynamika handlu zagranicznego (dotyczy grup towarowych CN9401, 9402, 9403, 9404)
mln PLN | dynamika r/r | mln EUR | dynamika r/r | mln USD | dynamika USD | |
2016 (dane wstępnne I kwartał) | ||||||
Eksport | 10 941 | 1,17 | 2 503 | 1,14 | 2 752 | 1,07 |
Import | 1 876 | 1,10 | 429 | 1,07 | 472 | 1,01 |
2015 (dane wstępne I kwartał) | ||||||
Eksport | 9 366 | 2 194 | 2 562 | |||
Import | 1 708 | 400 | 465 |
Źródło: obliczenia B+R Studio, GUS
Tabela 7 Średnioważone kursy walut w złotych
Waluta | 2016 I kwartał | 2015 I kwartał | dynamika r/r |
Dolar amerykański (USD) | 3,9535 | 3,7229 | 106,2 |
Euro (EUR) | 4,3602 | 4,1846 | 104,2 |
Źródło: na podstawie NBP
Wartość eksportowanych towarów z grup CN 9401-9404 w I kwartale 2016 wyniosła 10 941 mln zł wobec 9 366 w analogicznym okresie roku poprzedniego. W walutach zagranicznych, wartość ta odnotowała wzrost w przypadku euro i dolara. Wartość ta równa była odpowiednio 2 503 mln euro i 2 752 mln dolarów amerykańskich. Według prognoz Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową, średni kurs dolara w 2016 r. wyniesie 3,9 zł, a euro 4,3.
Wzrost odnotowano także w przypadku importu mebli do Polski. Wstępne dane GUS, dotyczące wartości importu mebli i towarów z zakresu CN 9401-9404 w I kwartale 2016 r., mówią o przewozie równym 1,8 mld złotych. W porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego wartość wzrosła o ponad 10 procent. W przeliczeniu na euro oraz dolary wartość przywiezionych do Polski towarów z grup CN 9401-9404 wyniosła odpowiednio 429 mln euro (dynamika 1,07) oraz 472 mln USD (dynamika 1,01).
Podsumowując dane dotyczące handlu zagranicznego należy zauważyć, że dynamika eksportu jest wyższa niż dynamika produkcji, co może wskazywać, na zwiększenie zjawiska reeksportu towarów importowanych.
Koniunktura konsumencka
Po omówieniu wyników w handlu zagranicznym przyjrzymy się tym razem wskaźnikom, które opisują nastroje konsumentów na rynku krajowym. Wskaźniki opisują nastroje bieżące i wyprzedzające konsumentów oraz ich składowe pozwalają na wyznaczenie trendu w konsumpcji indywidualnej.
Analizując bieżący wskaźnik ufności konsumenckiej (BWUK) od sierpnia 2015 r. w czerwcu 2016 r. obserwowaliśmy zbliżone oceny, to znaczy minus 6,5. W większości składowych tego wskaźnika odnotowano w czerwcu niewielki wzrost w porównaniu do poprzedniego miesiąca. Najwyższy wzrost należy wskazać przy ocenie ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju w ostatnich 12 miesiącach, który wzrósł o 3,7 pkt. procentowe. Z kolei oceny dotyczące najbliższych 12 miesięcy tej samej składowej pogorszyły się o 2,2 pkt. procentowe w porównaniu do poprzedniego miesiąca, a o blisko 8,1 pkt. procentowe spadły w porównaniu do czerwca 2015 r. Zmiana sytuacji finansowej gospodarstwa domowego w ostatnich 12 miesiącach została oceniona lepiej o 9,2 pkt. proc. Natomiast przewidywania sytuacji finansowej gospodarstwa domowego na najbliższe 12 miesięcy zostały ocenione lepiej o 2,3 pkt. procentowe niż rok wcześniej. W tym zakresie możemy obserwować odziaływanie programu Rodzina 500+.
Przechodząc dalej do wyprzedzającego wskaźnika ufności konsumenckiej (WWUK) należy wspomnieć, że składające się na niego elementy są średnią sald ocen, które dotyczą przewidywań w zakresie zmian w perspektywie najbliższych 12 miesięcy sytuacji finansowej gospodarstwa domowego, ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju, poziomu bezrobocia oraz możliwościami oszczędzania pieniędzy. Wyprzedzający wskaźnik ufności konsumenckiej w czerwcu 2016 r. zanotował spadek o 2 pkt. procentowe w porównaniu do maja 2016 r., a o 2 pkt. procentowe wzrost w stosunku do porównywalnego okresu w 2015 r. Pozytywną tendencje od początku 2016 roku wykazuje wskaźnik dotyczący zmiany poziomu bezrobocia, który w czerwcu wyniósł minus 5,3. Huśtawkę nastoju mamy w przypadku oceny dotyczącej zmiany ogólnej sytuacji ekonomicznej kraju. W czerwcu wyniósł on minus 13,2 i jest to spadek o ponad 8 pkt. procentowych w porównaniu do analogicznego okresu roku ubiegłego. Na uwagę zasługuje także wskaźnik dotyczący oszczędzania pieniędzy. W ujęciu miesięcznym, w czerwcu 2016 r., wskaźnik ten oceniono na minus 20,2. Porównując to do analogicznego okresu roku poprzedniego, poziom wartości wskaźnik wzrósł o blisko 8 pkt. procentowych.
Koniunktura w handlu
Ogólny klimat koniunktury w handlu detalicznym artykułami gospodarstwa domowego (RTV, AGD, meble i inne) w czerwcu wyniósł +7,0 wobec +2,8 w poprzedzającym miesiącu i +0,8 w czerwcu 2015 r.
Odnosząc się do bieżącej ogólnej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstw w handlu RTV oraz AGD w lipcu tego roku, oceniono ją na minus 1,3 i tym samym odnotowano poprawę względem czerwca (minus 9,5).
Znaczną poprawę odnotowano również dla wskaźnika dotyczącego bieżącej ilości sprzedawanych towarów. W czerwcu 2016 r. uzyskał on ocenę +17,4! Wskaźnik odnotował wzrost o blisko 31 pkt. procentowych w stosunku do porównywalnego okresu w 2015 roku.
Oceny przewidywanej sytuacji gospodarczej przedsiębiorstwa w okresie kwiecień-czerwiec 2016 r. poprawiły wobec analogicznych miesięcy 2015 r. Pod koniec I półrocza 2016 r. wskaźnik przewidywanego popyt na towary przyjął wartość dodaną (+16), gdzie jeszcze na początku roku wartość ta była ujemna i wyniosła minus 40,9.
Analizując dane w barierach działalności w handlu detalicznym w kategorii „RTV, AGD, meble i inne” najczęściej przez menadżerów wymieniane były: konkurencja na rynku (77,6 procent wskazań), koszty zatrudnienia (62,6), niedostateczny popyt (59,6) i wysokie obciążenia na rzecz budżetu (54,2).
Budownictwo
Oprócz informacji dotyczących produkcji mebli i wymiany handlowej warto przyjrzeć się danym z sektora budownictwa. Według oficjalnych danych GUS w I półroczu 2016 roku skumulowana liczba mieszkań oddanych do użytku wyniosła <br>73 653 i jest to wzrost o ponad 15 pkt. procentowe w stosunku do analogicznego okresu roku 2015. Wzrost odnotowano także w grupie mieszkań, na realizację których wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowanym. W okresie od stycznia do czerwca wydano 98 136 pozwoleń na budowę mieszkań. co w porównaniu do analogicznego okresu roku 2015 oznacza wzrost o blisko 8 %. Z kolei w ciągu ostatnich 6 miesięcy rozpoczęto budowę 86 305 mieszkań, co oznacza wzrost o blisko 8 % w porównaniu do I półrocza 2015 roku. Uśredniony czas budowy mieszkań w Polsce w I półroczu 2016 r. wyniósł niecałe 2 lata.
Tabela 8 Budownictwo mieszkaniowe w okresie styczeń-czerwiec 2016 roku
2016 | |||||
IV | I-VI | ||||
Liczba mieszkań | VI 2015 = 100 | V 2016 = 100 | Liczba mieszkań | I-VI 2015 =100 | |
Mieszkania oddane do użytkowania | |||||
Ogółem | 12 536 | 109,8 | 111,3 | 73 653 | 115,1 |
Mieszkania, których budowę rozpoczęto | |||||
Ogółem | 17 566 | 121,7 | 125,7 | 86 305 | 107,5 |
Mieszkania, na realizację których wydano pozwolenie lub dokonano zgłoszenia z projektem budowlanym | |||||
Ogółem | 10 866 | 127,4 | 128,1 | 98 136 | 113,6 |
Źródło: dane według GUS
Podsumowując omawiane wyniki branży meblarskiej za okres I półrocza 2016 roku można spodziewać się kolejnego rekordowego roku pod względem produkcji oraz eksportu mebli. W perspektywie krótkookresowej nie spodziewamy się negatywnych skutków Berxitu, a ewentualne reperkusje mogłyby być pochodną pogorszenia się ogólnej sytuacji na giełdach europejskich. W Polsce pozytywne nastroje pod koniec I półrocza br. nie opuszczają przedstawicieli branży, a oceny menadżerów zakresie koniunktury w przemyśle meblarskim są dobre. Nastroje konsumenckie i koniunktura w handlu wskazują na poprawę sytuacji rynku krajowym. Pozytywnie prezentują się również dane na temat budownictwa. Jeśli rządowi uda się utrzymać założenia budżetowe to w zakresie koniunktury krótko okresowej przedsiębiorcy też powinni odczuć poprawę.